Daglegdagse særeigne ord og uttrykk frå Bulandet og Værlandet.

Her kjem da ord og uttrykk frå Bulandet og Værlandet som er er litt spesielle og som er i dagleg bruk.
Nokre av uttrykka er brukte elles i Sunnfjord òg, kanskje også i andre regionar som tek vare på dialektane sine, men dei kan være gode å repetere for nokon og ein kvar likevel. Da er liksom litt lettare å gli inn att i miljøet når ein behersker dei lokale uttrykka.
So er da og greit å kunne henvise framandfolk til denne ordlista vist dei ikkje skulle forstå kva du seier.

Alle uttrykka vil med tid og stunder få lydfiler innlest av ekte øyabuarar.

Takk til Linda Landøy, Pippi N. Rogne, Siri Landøy, Maria Rutledal ,Mathias Kjempenes, Anne Britt Sandøy, Elin Blom Vesterås, Maria Landøy, Øystein Sandøy, Frank Hatlø, Heidi Kjempenes, Liv Gjørøy , Monicha Landøy, Kåre Sylte, Målfrid Grimelid, Knut Landøy, Ingebjørg Vesterås, Frida Melvær, Eli Rogne, Steinar Kjempenes, Asle Fedøy, Harald Leite, Bjørg Landøy, Arnt Henning Blom, Gunlaug Gillesøy, Vivian Karin Landøy, Inge Værøy, Laila Halsøy, Tore Landøy, Kurt Rutledal, Magnar Landøy, Jonas Landøy, Oddlaug Nikøy, Lillian Værøy Larsen ,Jan Gunnar Halsøy, Arnt Willy Landøy, Margareta Fedøy, Håvard Halsøy, Arne Fedøy, Sigrid Sandøy Horne, Hildegunn Landøy-Downes og Per Vidar Nybø.

Dei nyaste dialektorda er merka med blått.

Startar fyrst med nokre spesielle uttrykk som er vanskelig å kategorisere alfabetisk.

Vi va sta og pirra sua.
Dei (Ongane) sprang ned mot sjøen når båra var på veg ut, og så springe det snaraste opp at når båra kom og slo innover svaberga.

Ikkje tå likkjeausene: Stort, slå på stortromma, ikkje noko smatteri.
Da e ikkje tå likkjeausene når du pynta te jul.
Det er ikkje noko småtteri når du pynter til jul.

Det e ikkje blemme på ei tå. ( Uttrykk brukt i Bulandet).
Uttrykk for at det er heilt sjøstilt.

Hive deg på åle havet.  ( Uttrykk brukt i Bulandet).
Uttrykk for at ein er skikkelig frustrert på noko. Da være seg folk, dyr eller ting.
Ditta uttrykket har fleire variantar:
Eg ska hive deg på hole have, vist du ikkje lye me enj gong.
Eit anna frustrasjons uttrykk som har med å kaste ting på havet er:
Eg heiv'an på bortaste havet, før hanj vakje brukandes lenger.
Vist ein dreg skikkelig i seg og kjem bort i svartesinne, so går ein opp endå eit hakk i frustrasjon og då blir da slik:
Eg måkte honnå på bortaste havet.

Hau, hau sa klokjin i nakkja. ( Eit uttrykk dei brukte i Sandøyna)
Det betyr at du har sagt noke skikkeleg toskje.
Uttrykket "klokjin" blei og brukt for seg sjølv, eller som "jau klokjin og"  og betyr det same, men i litt mildare form
 
Eg må ha meg eit par rurevarivarar. ( Uttrykk brukt på Værlandet).
Johan Hittun brukte dette utrykket på butikken når han skulle ha noko ekstra god kaffimat, då viste dei at han ville ha wienerbrød eller skillingsbollar.

Eg va på mitt skjere liv.
Eg var redd det skulle gå riktig ille (gale).

På livsens fortapelse.
Med livet som innsats, "på hogg og belegg".
Da va på livsens fortapelse at eg rakk ferja.
Betydning: Eg kjørde med livet som innsats for å rekke ferja.

Forskjellige betydningar av ordet "løyse".
Å sleppe noko(n) laus(t) er den vanlege betydninga av ordet "å løyse".
Ei løyse: Ein person som gjerne fortel saftige historier (rabiner) utan noko form for sensur.
Å være i løys'ne: Å være utan seksualpartnar.
Eg gjekk og trakka i løys'ne.
Hanj løste hånna me vatna.
Det tok til å styrtregne.
Då klarde dei å løyse hånna.
Då fekk dei han til å fortelje ( eks. rabine) i massevis.

Eg vart so øvegjidde at eg visste ikkje te gape: Eg vart djupt sjokkert, mållaus.
Eg har aldri vonne nåke på dissa basarane før, og når eg fyrst vant so vart eg so øvegjidde at eg visste ikkje te gape.
Eg har aldri vunne på nokon basar tidligare, og når eg først vant så vart eg heilt mållaus.
Eg vart so øvegjidde at eg visste ikkje te gape tå dinnja oppførsela te dinnja fyra.
Eg blei djupt sjokkert av oppførselen til den fyren.

Eg vassa unde herranje i pile: Eg gjekk i gjørme/ dritt.
Eg vart no nedbroten at da føltes so eg vassa unde herranje i pile.
Eg blei så lei meg att det føltes som om eg gjekk i gjørme til skuldrane.

Då måtte eg ha vore mykje grøn(e): Ha! Nei da hadde eg ikkje nett tenkt meg! Jammen sa eg smør. Då måtte eg vore lettlurd/ nybegynnar.
Du klara ikkje å lure meg me på ditta dar, då måtte eg ha vore mykje grøne.
Du klarer ikkje lure meg med på det der, så lettlurd er eg ikkje.

Å ha hyre på ( same y-lyd som i lyr):Å ha lyst på.
Sjå kor hanj smyge seg rondt dinnja dera dar, hanj har skikkele hyre på ho.
Sjå kor han oppvarta den jenta der, han lika ho skikkelig godt.

Da var no eit bin ( uttalast som i Mr.  Bean): Ein irritert uttale for å beskrive ein "beskifteleg" situasjon.
Da var no ett bin at da skulde løyse hånna me vatn no når vi skulle grille.
Det var jammen irriterande at da skulle begynne å regne no når vi skulle grille.

Å gonge føtene.
Å være så kalvbeint at det ser ut som føtene går i kryss. ( Tomas i Vikja-uttrykk).

Me hanj trakkande teke: Overfylt ( kan og bety full av alkohol).
Hanj va me hanj trakkande tok.
Han var veldig full. ( Kan bety ein person som er veldig full, eller foreksempel ein båt som er full av fisk)

Å bykse tå skafta: Verte oppkava, på ein måte miste kontrollen over sitasjonen, miste fatningen, verte nervøs.
Ho bykste ikkje nett tå skafta dinnja jenta dar.
Ho tok situasjonen med fatning og kontroll.

"Da var ikkje for vel at.....": Det var ikkje for enkelt, det var berre så vidt at .....
Da var ikkje for vel at eg kom meg heimatte.
Det var så vidt eg kom meg heim. ( En beskrivelse av ei strevsam heimreise, som heilt sikkert vert etterfølgd at ei lang og utfyllande rabine om den strevsame heimreisa.)
Rabine er eit uttrykk for ei historie

Lukke på reisa: ( overført betydning) "skit i det", det får berre våge seg, det kjem ikkje an på.
Ho e ikkje goe på meg kjeringja i dag, ja ja lukke på reisa.
Kona er ikkje blid på meg i dag, ja ja det får berre våge seg.

Hanj va ikkje nett tye: Han var ikkje blid ( heller ganske sint).
Han va ikkje nett tye då han merka at håbuane hadde brukt påhengsen hans utan lov.
Han vart skikkelig sint då han merka at gutungane  hadde brukt båten hans utan lov.
(Håbuar er uttrykk for ungdom som driv med fantestykke og påhengs er uttrykk for båt med påhengsmotor.)

Da er nåke grø i hånnå: Han er hastig, brå, høgrøsta, ting må skje fort.
Da er nåke grø i hånna når han fyrst set i gong.
Det er jammen fart i han når har set i gong med noko.

Hanj lo so han vilde drepe seg: Han lo og lo. Ei skikkelig latterbyge.
Når hanj fekk høyre rabina so lo hanj so han vilde drepe seg.
Når han fekk høyre historia så lo han godt.

Å knette i seg: "Han knatt ikkje i seg" - Han var heilt taus.
Han va so beskjeden at han knatt ikkje i seg heile kvelden.
Han var so beskjeden at han sa ikkje eit ord heile kvelden. ( Nett som den mannlege heimesideskrivaren pleie være.)

Dauande låke: Så sjuk at ein må halde senga. Her ute er ein ikkje sjuk, enten er ein litt malesjusk eller så er ein dauande låke.
Eg har ikkje sitt på makjen i verene te sykje, eg va dauande låke i ei veke.
Eg har ikkje sett på maken i verden til sjukdom, eg måtte halde senga ei veke. ( Ein treng ikkje halde senga for å være dauande låke, da held med å være litt over middels uvel).

Skodda var omnande tjukke: Det var tett og tjukk skodde.
Eg trur ikkje vi fer på sjøna i da, skodda ligg omnande tjukke.
Eg trur ikkje vi reiser ut på sjøen for å fiske i dag, da er tjukk skodde.

Da smellje ront øyrehusanje: Det smell rundt øyra.
Eg høyre hjortejakta har begynt, da smellje ront øyrehusanje.
Eg høyrer hjortejakta har begynt, eg høyrer da smell.

Late í-vere ( Lest ikkje i være) : Eks. Han lest ikkje í-vere = Han lest som ingenting.
Han viste dei heldt han opp i gjikk og narr itte hya han hadde seg i helja, men han lest ikkje í-vere.
Han viste dei heldt moro med han etter festen han hadde seg i helga, men han lest som ingenting.

Da arbei(d)a i krun'ne: Om ein som er klok.
Da arbeia i krun'ne på dinnja dera dar.
Det var ein skikkeleg klok jente det der.

Hanj va'kje for katten: Han var neimen ikkje skvetten, han var dristig/ modig.
Hanj va'kje nett for katten dinnja karen dar.
Det var ein dristig kar det der.

Enj syrgjele sjaue: Mykje leven.
No må dåke gje dåke onga, da va enj syrgjele sjaue her.
No må de gi dykk unga, da var så mykje bråk her.

Hanj gramde seg so sua på skjera: Han gramde seg sterkt, let skikkeleg ille.
Han må no være dauande låke dinnje fyra, hanj gramde seg so sua på skjera.
Han må no være mykje sjuk den karen, han let skikkeleg ille.

Å være hågjinj på ( hågjen på): Gravid.
Da e ikkje vanskele å sjå at ho e hågjinj på.
Det er ikkje vanskelig å sjå at ho er gravid.

Å finn(j)e åt nokon: Å gjere narr av.
Hanj ska finnje åt noken heile tia.
Han skal gjere narr av nokon heile tida.

Kjeften onde øyrå: Tilfreds, blid.
Eg tvila han har tråffe ei dere dar inne i bya, han hadde kjeften onde øyrå når han kom heimatte.
Eg trur han har treft ei jente inne i byn, han såg skikkeleg tilfreds ut når han kom heimatt.

Hanj lyge so grå katten: Han lyg mykje.
Du måkje høyre pånå, han lyge so grå katten.
Du må ikkje høyre på han, han lyg heile tida.

I dyre domma: Dyrt.
No må du slotte å bestille all dinnja sjiten du ser på ditta internetta, eg e lei tå å betale i dyre domma føre all slags sjit.
Nå må du slutte å bestille alt du ser på internett, eg er lei av å betale mykje pengar for ting som ikkje virker.

Å barme seg: Tryste og beire, å beklage seg.
Da va`kje måte på ka ho barma seg øve dinnja svineflonsa, da va mykje verre når eg hadde dinnja Asiasykja på sekstitale.
Der var veldig som ho beklaga seg over denne svineinfluensa`en, det var mykje verre når eg hadde Asia syka på sekstitalet.

Enj liten (norda)kole ( utt: norakåle): Ein liten kjølig trekk frå nord. Evt. synnjakole.
Eg trur meldinja stemme, eg synes eg høyre enj liten norakåle rondt nåvinje.
Eg trur værmeldinga er rett, eg synes eg høyrer at da kjem vind frå nord rundt hushjørnet.

Å gje på: Å drive (hardt) på.
Da e nåkne makelause kara te å fiske, dei gje på heile tia.
Det er nokre flinke folk til å fiske, dei står på heile tida.
Vi har ikkje sitt håna sia hanj kom heim med dinnja dera si, dei ligg vel å gje på tenkje eg.
Vi har ikkje sett han sidan han kom heim med jenta si, dei "kosa" seg tenker eg.

Da e litt plokkje: Det er litt (små)- plukk, går seint, litt vanskeleg.
Da har no begynt å komme seg, men da går litt plokkje enno.
Det har nå begynt å komme seg, men da er litt vanskeleg enno. (Gjerne etter ein sjukdom eller ei sorg).
Vi e nesten ferige, men da er allti so plokkje på slotten.
Vi er nesten ferdig, men det er alltid noko småplukk på slutten.

Hanj tjokna på sø: Det ser ut som det vil komme regnvær frå sør.
Da er berre å komme seg i hus, hanj tjokna på sø.
Det er berre å komme seg i hus, det kjem regnvær frå sør.

Dialektord: ( Enkelte ord finnast sikkert og i andre dialektar).

Abakele: Vanskeleg
Da va ein skikkele abakele plass å komme seg te.
Det var ein skikkelig vanskelig plass å komme seg til.

Akkedere: Diskutere
Dei hadde mykje å akkedere so da vart en heile akkedas'e.
Dei hadde mykje å diskutere so da vart ein heil diskusjon.

Allje stane: Alle stader.
No har vist dinnja fogleflunsinje komme allje stane.
Nå har vist denne fugle-influensaen komme alle stader.

Ambette: Gjere alt fjøsstellet åleine.
Ho ambetta florn like te ho va vel øve 60 år.
Ho tok alt fjøsstellet åleine like til ho var over 60 år.

Anføttes: Å ligge jamsides med ein annan person, med hovudet ved føtene til den andre.
Da va litt trongt i dinna køya, so de får ligge anføttes.
Det var litt trangt i denne senga, så de får ligge med hovudet attmed føtene til kvarandre.

Andoge: Otte på, engste seg for.
Ho andoga for karane so va på sjøna i ditta stygge veira.
Ho engsta seg for karane som var på sjøen i dette stygge været.

Andøve = halde båten i rett posisjon.
No må du sjå te å andøve sjikkele
No må du halde båten i rett posisjon

Ankrèsele(g): Tynn, vesal og helst ikkje noko "tak i ".

Annamme: Få tak i, oppfatte.
Han annamma da ikkje eingong.
Han merka da ikkje eingong.

Ansame: Travel.
Da va enj ansamele fyr'e.
Det var en travel fyr.

Aspekte: Lage seg til, ukontrollerte bevegelser.
Da va nåke aspekte på'na når han va litt i farten
Det var mange rare fakter på han når var litt beruset.
No må du slutte me dissa aspektene dine, din tyl'e.
No må du slutte å lage deg til, din tosk. ( I godlynt betydning).

Attegløyme: Eldre ugift kvinne.
No må eg finne meg enj kalle snart, eg vil ikkje ende opp so ei attegløyme.
No må eg finne meg en mann snart, eg vil ikkje ende opp so ei gammel ugift kvinne.

Attelet: Otte, angst ( same meining som "andoge")
Ho atteleta på kallen so ikkje va kommen heim.
Ho var ottefull for kallen som ikkje var komen heim.

Aule: Arbeide jamnt og trutt.
- Korleis går da med flisleggingja?  - Jau, eg aula no på.
- Korleis går det med flislegginga? - Jau, eg arbeider no jamnt og trutt.

Avåt: Insekt.
Da va volsomt me avåt i kveld.
Det var veldigt med insekt i kveld.

Balbere: Barbere.
Har du balbirt deg i dag?
Har du barbert deg i dag?

Baldre: Utydeleg tale
Ka e da du baldra itte, snakk so folk skjønna deg.
Kvifor snakka du so utydelig, snakk så folk forstår deg.

Bale: Streve
Ka e da du bala me?
Kva er da du strever med?

Ballje: Rulle, knefte.
No trur eg at eg må ballje meg ein røyk.
No trur eg at eg må rulle meg ein røyk.

Balstyren: Svært urolig, vill
E du helt balstyren fyr'e?
Er du helt vill du?

Bansongje: Liten unge.
Hanj e go på gitar, dinnja fyrn. Men hanj har no spelt sia hanj va enj bansongje.
Han er god på gitar, den fyren. Men han har no spelt sidan han var ein liten unge.

Barsøl: Barnedåp

Baskjen/ Baskja: Strid, sta
Ho dar tytta dar va skikkelig baskja du.
Ho jenta der var skikkelig strid ( sta).
Han va baskjen øve fjoren i dag.
Det var dårligt vær over fjorden i dag.

Baure: Å rope, helst med litt mørk lyd, ukontrollert. Ikkje så høgt som brøl.
Da va ei heile bauring tå dinnja gjengen, dei lyt no være litt på'an.
Det var ei heil roping av den gjengen, dei kan ikkje være heilt edrue.

Baute: Sigle opp mot vinden, å jobbe seg framover eller oppover. Ditta er eit vanleg uttrykk blant seglarar og sjøfolk, men sikkert ikkje i same samanhengen som her ute hos oss.
Han bauta seg fram gjønna folkerua.
Han gjekk fram i folkemengda.
Eller: Du gjere ikkje noko baut med dissa redskapa. Han gjorde ikkje nokinj baut med den  nye båten sin. Han gjorde ikkje baut på toskjen.

Begje: Gi seg, avslutte. Uttalast med trykk på begge e-ane.
Ve du sjå te å begje med ditta tulle.
Vil du sjå til å gi deg med dette tullet.

Beine: Tjeneste.
Kan du gjere meg ei beine?
Kan du gjere meg ei tjeneste?

Beinkløvde, beinkløft: Vanskeleg.
Da va' kje beinkløft å få fat i byggjeløyve te dinnja keia.
Det var ikkje enkelt å få byggeløyve til denne kaia.

Beistast med: Rå med.
Eg beistast ikkje med heile datamaskina.
Eg hadde vanskar med å handtere datamaskina.

Bel: Opphald, stund, tid.
I da bela: Nesten
Da pleie no være fint veir på ditta bela her.
Det pleier no å være fint vær på denne tida her.
Eg klarde da i da bela eg skulle te å gje opp.
Eg klarte det når eg nesten hadde gitt opp

Belage: Førebu, regne med.
Du må no belage deg på at ditta kan verte dyrt.
Du må no førebu deg( regne med) at dette kan verte dyrt.

Belemre: Plage, bemøye.
Eg vilde ikkje belemre honnå med da.
Eg ville ikkje plage han med da.

Bemle: Drikke eller helst stordrikke.
Da va no fælt so du bemla i deg då.
Det var no fælt som du drikk då.

Bemple: Drikke mykje. ( Same som bemle)
Dinnja fyra bempla i seg alt vi hadde på eit blunk.
Denne mannen drakk opp alt vi hadde på eit blunk.

Bere i nå: Sovne. ( Uttalast med lang i ).
Eg tvila hanj bar i nå.
Eg trur han sovna.

Bere sta: Ramle, ta laust (Sjå òg substantivet stabersle)
Han for inn i bua og eg bere hørde kor da bar sta, eg trur han hivde rundt seg i svartesinnja.
Han for inn i bua og eg berre høyrde kor det tok laust, eg trur han kasta ting rundt seg i raseri.

Berime: Makte, klare, mestre
Eg tek resten, du kan ikkje berime meir.
Eg tek resten, du maktar ikkje meir.

Bese: Å sladre
Ka dåke besa om?
Kva er det de sladra om?

Best: Høgtid, eller når ein skal pynte seg til ei anledning.
Du får ikkje gå i dinnja brokjinnje te best, holite og kjøla.
Du får ikkje gå i denne buksa til høgtid, holete og stygg.

Bie: Vente
Bi no litt, so ska eg ordne da.
Vent no litt, so skal eg ordne det.

Bert: Utan noko attåt.
Han åt åsten bert.
Han åt osten utan å ha den på skiva.

Bese: Sladre.
Tru 'kje du da atte dei hadde vore å besa te kjeringjinje hass atte hanj hadde tekje seg enj lit'n lårdagskveld'n.
Trur du ikkje at dei hadde sladra te kjerringa hans om at han hadde tatt seg ein dram laurdagskvelden.

Besne: Verte betre.
Veiret besna utitte dagjen.
Været blei betre utover dagen.

Bette: Utspekulert
Ho va bette dinnja kyra. Ho smaug seg onde stråmgjere og innj i hagjinj.
Ho va utspekulert denne kua. Ho smaug seg under straumgjerdet og inn i hagen.

Binnje: Alt ein kan ha noko opp i. T.d spann, skål, bøtte...
Har du et binnje eg kan ha dissa bæra opp i?
Har du eit spann eg kan ha desse bæra i?

Biske: Streng
Da va ei biske kjering so sto i dørne.
Det var ei streng kjerring som stod i døra.

Blokk i stokk: Talje som har "gått i holk", ho har ikkje meir å gå på.
Hållan kara! Ikkje dra meir, da er blokk i stokk her.
Stopp! Ikkje drag meir, talja har ikkje meir å gå på.

Bo te: Du har god tid, da kan berre vente.
Kan ikkje du flytte dinna båten, men du ekj'e bo te å gjere da no.
Kan ikkje du flytte denne båten, men da hasta ikkje med å gjere da med ein gong.

Botevon: "Håp for", sjangse for å reparere.
Nei, ditta fjernsyne her trur eg ikkje da er botevon føre.
Nei, dette fjernsynet trur eg ikkje det går an å reparere.

Bog: Vik i eit vatn.
Han gjekk rundt bogjin
Han gjekk rundt vika ved vatnet.
Han hadde hus i søre bogja på Gåsevatna.
Han budde i søndre vika i Gåsevatn.


Bolar: Sjøverk, sjøsjuk.
Har du fått bolaren?
Har du fått sjøverken?

Bolen: Magen, kroppen.
Eg har våre slakke i bola og dårle i vombinje lengje no
Eg har vært slapp i kroppen og dårlig i magen lenge no.

Borsch: Ein tallerk ( opprinneleg eit tysk ord).

Borge: Å gå god for, å handle på kreditt.
No har eg ikkje sitt på makjin i verdene, eg har glømt portemonèen heime. Kan eg få borge ditta te i måra?
Nå har eg ikkje sett på maken, eg har glømt lommeboka. Kan eg få kjøpe på kreditt og betale i morgon?

Bort i veggjen: Skikkeligt dumt.
Eg har ikkje hørt nåke meir bort i veggjene toskje nåken gong.
Eg har aldri hørt noko dummare nokon gong.

Bossen: Bussen
Da va so vidt eg nådde i bossen.
Det var så vidt eg rakk bussen.

Botte: Boks eller dunk
Da står ein botte med måling ute i bua.
Det står ein boks med maling ute i bua.

Botel: Flaske.
Hadde du nåke sterkt på dinnja botela dinj?
Hadde du brennevin på dinna flaska di?

Botevon: Som kan reparerast.
Nei, ditta ekje da botevon i. Dinnja sykkelen e karva.
Nei, dette kan ikkje reparerast. Denne sykkelen e øydelagd.

Brandanje: Å ha nåke på brandanje: Å ha noko å fortelle.
Da va voldsomt ka du hadde på brandanje i dag.
Du hadde voldsomt mykje å fortelle i dag.

Brengle: Vrikke. Kan og bety å bryte deg forbi nokon, foreksempel i ei kø. Kan også bety å være kranglevoren.
Han hadde brengla foten.
Han hadde vrikka foten.

Brakeskjite: Promp.
Eg e so fullje i brakeskjite itte dinnja ertesupinje.
Eg er så full av luft i magen etter denne ertesuppa.

Brele: å vere bortskjemd.
Hanj va enj skikkele brelongje, han remja seg te alt.
Han var skikkeleg bortskjemd, han grein seg til alt.
Brele:  å gje ekstra omsorg
No brela du me meg.
No er du er skikkeleg snill med meg
Brele: Å være misnøgd, furten,sur.
Ka du brela itte no då?
Kvifor er du sur no då?

Brennlysing: Banning.
Da kom en skikkele brennlysing då han skalla haue i skåpdøra.
Han bante godt då han skalla hovudet i skapdøra.

Brennpining: Banning
Snikkaren sette i enj skikkele brennpining da han datt tå takja.
Snekkeren sette i ei skikkelig bannlysning då han datt ned av taket.

Breie: Berusa, bruke heile vegen.
Han va godt breie då han for heimatte igjønna veiene.
Han brukte heile veien då han for heimigjen.

Brikja:  Flott, staselig.
Da va jammen ei brikja dere du hadde med deg.
Det var jammen ei fin dame du hadde med deg.

Brisen: Berusa, full.
Dei va godt brisne då dei kom heim frå byn.
Dei var ganske berusa då dei kom heim frå byen.

Brok: Bukse.
Eg vart skikkele slakke i brokinje.
Eg blei skikkelig flau og sidrumpa.

Brusongje: Ei lita brusflaske.
Eg teke ein sånn liten brusongje me Kola eg.
Eg tek ei sånn lita flaske med Kola eg.

Brye: Eit stort kvinnfolk eller ei bøtte/ binne til å bære i.
Å hjelpe oss før ei brye.
Å hjelpe oss for eit stort svært kvinnfolk.

Brykkje: Å ødelegge, slite i stykker, lage bråk. "Ei brykkje" er ho som slit sund/ ødelegg noko, eller laga mykje støy. Uttrykket er av ein eller anna grunn oftast brukt om hokjønn.
Ei sleke brykkje!
Brukast når ei dame lagar mykje støy, eller ødelegg noko.
Har du karva datamaskina no di brykkje?
Har du ødelagt datamaskina no. "Di brykkje" er ikkje lett å oversett direkte her, treng litt hjelp :o) Det er ei ekstra markering av at personen som har ødelagt datamaskina oppføre seg hardhent, klønete og ødeleggande.

Brynnje: å gje dyra drikke 
Eg må sta å brynnje kyrne
Eg må gå og gje kyrene drikke

Brysve: Halsbrann, sure oppstøt, hubet.
No må eg gje meg å ete so sterke mate, eg får bere brysve tå da.
No må eg gi meg å ete så sterk mat, eg får masse halsbrann av det.

Brøse: Fin, staselig.
Da va ei skikkele brøsa dere du.
Det var jammen ei skikkelig fin jente du.

Burt: Plass i køa, tur.
No må du passe burten din!
No må du rykke fram i køa.

Bussa: Venner, kompisar
Dei va goe bussa dei karane.
Dei var gode venner dei karane.

Buste ( boste): Provosere
Du må bere ikkje komme her å buste deg.
Du må berre ikkje komme her å provosere / prøve deg.

Butte: Galen, rasande. Butte øve = verte heilt galen, rasande.
Hanj vart heilt butte og balstyrige.
Han vart heilt rasgalen og sint.

Bøle: Gjeng, folk ( oftast i forbindelse med negativ meining)
Trur du ikkje heile bøle kom midt i middagsluren.
Trur du ikkje heile gjengen kom mens eg skulle sove middag.

Båkoste: (Gjeste-)bodsmat.
Da va kje akkurat nåke båkoste eg hadde å setje fram.
Det var ikkje akkurat selskapsmat eg hadde å setje fram.

Bålsar: Storskrytar.
No må du slutte med dinja bålsingja di.
No må du slutte med denne skrytinga di.

Bås: Eit bittelite rusk
Eg trur eg har fått eit bås innj på auga.
Eg trur eg har fått eit rusk på auget.

Dalge (dalje): Slå
Eg dalga te'na øve neven.
Eg slo han over neven.

Da likka ikkje på ei tå: Helt sjøstille.
No er han fine ute, da likka ikkje på ei tå.
No er det fint ute, det er heilt sjøstillt.

Dam og deikje: Helt sjøstille.
Da va dam og deikje då vi reste heimatt frå dansen.
Sjøen var heilt still då vi reiste heim frå dansen.

Damstilla: Heilt stilt.
Da vart dammande stillt på sjøna i kveld.
Det er heilt stilt på sjøen i kveld.

Deld: Naturlig forsenkning i landskapet
Vi fant oss ei lita deld dar da va livd og dar åt vi nista vår.
Vi fann oss ei lita forsenkning i landskapet i le for vinden og der åt vi nista vår. 

Dere: Jente.
Da va jammen ei fine dere.
Det var jammen ei fine jente.

Dese: Fryse, kuldegysninga.
Da e so kaldt at eg dese.
Det er så kaldt at eg frys.

Dimbe: Tjukk dame.
Han hadde funne seg ei dimbe o ei annja verd.
Han hadde funne seg ei veldig tjukk dame.

Dimmesjong , dimensjang: Kanne, Plastdunk.
Har du en dimmesjong te å ha vatn på?
Har du ein dunk til å vatn på?

Dodlig: Fyldig, godt i stand ( litt overvektig).
Du har no ete godt i da siste, eg syntes du har vorte litt dodligare sidan sist. (Ikkje lurt å sei. red. (Linda) anm.)
Du har no ete godt i det siste, eg syntes du har lagt på deg sidan sist.

Doldre: Ein liten kompakt, rektangulær, avlang tingest.
Gje meg doldren so eg får skrutt ned stråmen på ditta hersens fjernsyna!
Gje meg fjernkontrollen så eg får skrudd ned lyden på fjernsynet.

Donder: Sterk drikke, heimelaga øl, sats, heimebrygg.
Han kom dragsande med en hålk'e donder.
Han kom dragande med ein dunk med heimebrygg.

Donders: Gå galt.
Da gjekk te donders me heile greia.
Alt gjekk galt.

Dondre: Eit stort kraftigt kvinnfolk.
Da va no ei skikkele dondre han hadde funne seg.
Det var et skikkeligt stort tjukt kvinnfolk han hadde funne seg.

Donjin: Haug ,  mykje
Va dar nokre frammøtte?  Ja, da va heile donjin med folk.
Var da mange som møtte fram? Ja da var ein heil haug med folk.
Han kom køyrande imote veiret og det var heile donjin øve honnå
Han kom kjøyrande mot været og det var ein alvorligt mykje sjø over han.

Donne: Ikkje gjere nokon ting, eller ikkje få til noko vetigt på ein heil dag.
I dag har eg ikkje fått te nokinj ting, eg har berre gått å donnja.
I dag har eg ikkje fått til nokon ting, eg har berre gått rundt og gjort ingenting.

Dra i seg: Verte sint, tende.
Eg drog i meg å heiv hånnå på bortarste have.
Eg vart sint og heiv han på sjøen.

Drage øve: Skye til.
No drege hanj øve.
No skyer det til.
Drage øve: Ta seg ein lur.
- Somna du? - Ja, eg drog nett øve, du då? - Jau, eg va nett vekke.
(Eit) Drag til: Ein gong til.
Eg vant ikkje på dissa Flaxlodda heller, ja ja, eg får prøve eit drag te.
Eg vant ikkje på desse Flaxlodda heller, ja ja, eg får prøve ein gong til.

Dragse: Dra, slepe.
Ka e da du kjem dragsande me.
Kva er det du kjem dragande med.

Drygt, dryge: Brukt om noko som vare lenge.
Dinnja åsten va dryge.
Denne osten varde lenge ( det vil sei at den var ikkje så god, så ein åt ikkje mykje av dne i slengen).

Dryle: Slå
Han drylte te hå'na unde øyra.
Han slo til han under øyra.

Dråk: Latsabb, slask, noko lite pent. Brukast både om folk og båter.
Da va meg ett skikkele dråk tå ei kjering han hadde.
Da var ei stor stygg kjering han hadde.

Duldre: Styre på med noko.
Hanj duldra vel på med eit kårt ner i buinje.
Han styra vel på med eit kvart ned i bua.

Dumle: Somle.
No må du ikkje dumle lenger, vi må komme oss sta.
Nå må du ikkje somle lenger, vi må komme oss av gårde.


Dyande: Gjennomblaut, dryppande.
Når vi kom heim var alle dyande våte.
Når vi kom heim var alle gjennomblaute. ( Så våt som det går an å bli).

Dyrne i: Verte forsterka.
Veiret heldt seg forholdsvis bra, men utøve kvelden so dyrna da i.
Været heldt seg forholdsvis bra, men utøve kvelden vart det verre. (Det vart sterkare vind eller meir nedbør, eller begge delar)
Da va lite fiske te begjynde med, men so dyrna da i, og snart va hanj på kver ongel.
Det var lite fisk til å begynne med, men so vart det betre og vi fekk fisk på kvar ongel.

Dås: Skjørt.
Ei dere i fine dås.
Ei jente i fint skjørt.

Einkar stane: Einkvan stad, ein eller annan plass.
Eg finn ikkje att portemonien min, men eg veit han e her einkar stane.
Eg finn ikkje igjen pengepungen min, men eg veit han er her ein eller annan stad.

Einkvansinne: Ein eller annan gong.
Eg finn han vel att einkvansinne.
Eg finn han vel att ein eller annan gong.

Eitel: Ein kranglefant, ertekrok.
Ditta va en goe eitele te fyre.
Dette var en skikkelig kranglefant.

Eit tak: Ein gong. ( brukast berre i spesielle setninger som t.d. eksempelet under)
Da skjidde et tak i ti'inje.
Det skjedde ein gong for lenge siden.

Ekse: Opprør, oppkava, oppjaga.
Han va skikkele i eks'ne i kveld.
Han var skikkelig opp oppjaga i kveld.

Enderøyse: Endevende.
Han tok honnå i reva og i nakkjinj og enderøyste honnå opp itte veggjin.
Han tok han i ræva og nakken og endevende/ kjøyrde han opp etter veggen.

Enj seie: Dette er eit utrykk som ein brukar når ein er imponert eller overraska.
Enj seie meg! Har du fått deg spilders nye sykkel?
Det må eg sei! Har du fått deg splitter ny sykkel?

Ennje: Ein som går og verkelig stressa på og ikkje har tid på ein heil dag.
Ke du fere å ennja itte, da var einj forferdeleg fart i deg.
Kva du fer å stressa etter, du ser veldig stressa ut.

Fader vete: Vår Herre veit alt
Eg tru' 'kje da va sant alt da han fortalde, øh, ja, ja fader vete!
Eg trur ikkje det var sant alt det han fortalde, øh, ja, ja Gud veit!

Fal: Ferdig, gåen.
Eg e fal eg når kvelden kjem.
Eg er helt gåen når kvelden kjem.
Får du fogleflonse, då e du fal.
Får du fugleinfluensa so er du ferdig.

Falyder: Noko stort.
Da va ett falyder tå ett kvinnfolk han har fått tak i.
Det var eit voldsom stort kvinnfolk han har fått tak i.

Fare i: Tre på seg, kle på seg.
Eg må bere fare i brokja, so kjeme eg.
Eg må berre ta på meg buksa, så kjem eg.

Finnskjegg ( finnskjeggje): Seige og lange grasrøter ( som skapar problem når du skal spa).
Eg ha ikkje sitt på makjin te finnskjeggje, da går omtrent ikkje an å få spainj i jora, eg får rinje Kurten for å høyre om gravemaskina hass e ledige.
Eg har ikkje sett på maken til seige grasrøter, det går omtrent ikkje an å få spaden i jorda, eg får ringe Kurten for å høyre om gravemaskina hans er ledig.

Fjelge/ ufjelge: Stelle, vaske, pynte/ ustelt, sjuk, urolig.
Eg trur eg må heim å fjelge meg, eg føle meg skikkele ufjelge i kveld.
Eg trur eg må heim å vaske og stelle meg, eg føler med skjitten og ustelt i kveld.

Fjordabrand: Ein som bur austafor Atløy.
Sjå på dinna manøvreringja dar, ditta må no være en ekte fjorabrande.
Sjå på den manøvreringa der, det der må no være en ekte fjordabuar.

Flagd: Flagg
No va da på tie at vi fekk oss nytt flagd.
Nå var det på tide vi fikk nytt flagg.

Flolagde: Dei låg tett i tett.
I gamle daga va da so trångt i båtane på fisje, att vi låg helt flolagde framme i lugara.
I gamle dager var det så trangt i båtane på fiske, at vi låge heilt tett i tett framme i lugaren.

Folkestygge: Usosial, isolerer seg.
Hanj må skjemmast godt itte dinnja hya han hadde seg fårige helg, hanj ha vorten helt folkestygge sia.
Han må være godt skjemd etter at han drakk seg full forrige helg, han har isolert seg /gjømt seg vekk sidan.

Forenne seg: Ta feil, forrekne seg.
Han trudde han skolde få ho me seg heim, men dar tok han å forende seg.
Han trudde han skulle få ho med seg heim, men der tok han feil.

Forskya: Uforsiktig.
Dei va skikkele forskya dissa karane, dei let nota gå på allje nakka og tara so dei ikkje va kjende på.
Dei var skikkelig uforsiktig desse karane, dei kasta not på alle plasser dei ikkje var kjende på.

Fortrytele: Forbaska, skikkeligt dumt.
Eg rakk ikkje bossen, da va jammen fortrytele.
Eg rakk ikkje bussen, det var jammen dumt.

Fortråten: Fornærma, ulykkelig.
Ditta va ikkje mykje å verte fortråten øve.
Dette var ikkje mykje å bli fornærma over.

Fram- å -grue: Framoverlent i kroppsleg forstand.
Da e et merkjele skap på dinnja fyra, hanj e fram-å-grue heile tia, sikkert tå da at hanj e so høge.
Det er en merkelig kroppsbygning på den fyren, han er framoverlent heile tida, sikkert fordi han er så høg.

Frette: Å høyre, få greie på.
Frette du nåke?
Har du høyrt noko nytt?

Frokt: Frukt
Kan'kje du kjøpe ett froktfat på butikk`jin, da forrige vart spikt te mjøl.
Kan ikkje du kjøpe eit fruktfat på butikken, det forrige blei knust i småbiter.

Fudreal: Etui
Har du sitt brille-fudreale mitt.
Har du sett brille-etuiet mitt

Full peising: Full fart/ gass.
Vi har dårle ti, du får gje fulle peising.
Vi har dårlig tid, du får gi full gass.

Fykjinj: Glad ( å vere fykjinj).
Har du vonne i lotto, du ser so fykjinj ut i dag?
Har du vunne i lotto, du ser så glad ut i dag?

Fån: Ei jente som da ikkje er så mykje med, ei fjolle.
Eg må no sei at da va et skikkele fån han har funne seg.
Eg må no sei at det er ei skikkelig fjolle han har funnet seg.

Få ånda: Få tiltak, få arbeidalyst.
Eg ska gjere da berre eg får ånda øve meg.
Eg skal gjere det straks eg får arbeidslyst.

Gande ( uttalast med trykk på gan): Sur eller surt.
Da smakte so gande, då er da surt. Er da gandande surt, då er da ekstra ille.
Eg ska ha enj liter søtmjelk og enj liter me gande.
Eg skal ha ein liter med søtmjelk (heilmjølk) og ein liter med kefir.

Gap: Tosk, dumming.
Eg har altso ikkje hørt på makjen te gap'e.
Eg har ikkje hørt på maken til ein tosk av ein fyr.

Gasta: Flink, dugande.
Han har jammen funnje seg ei gasta kjering.
Han har jammen funne seg ei dugande kjering.

Gjere ei beine: Gi ei hjelpande hand, gjere ei tjeneste.
Takk ska du ha, eg ska no heller gjere deg ei skikkele beine ittepå.
Takk skal du ha, eg skal no heller gjere deg ei skikkelig tjeneste seinare.

Gjese: Trekkfullt.
Da va nåke gjese ditta huse, vinden blese tvert igjønna soveromsveggjinj.
Det var veldigt trekkfullt dette huset, vinden blåser tvers gjennom soveromsveggen.

Gjikk å narr: Til spott og spe.
No må du slutte å ha folk opp i gjikk å narr.
Nå må du slutte å gjere narr av folk.

Glire: Fest.
Da va jammen ei kjekke glire.
Det var jammen ein kjekk fest.

Glymje: Gjenlyd, ekko.
Når vi skaut so glymja da i Alden.
Når vi skaut så hørte vi gjenlyden frå fjellet Alden.

Glytte: Eit bittelite opphald i stygt vær.
No trur eg vi får komme oss heimatte, da ser ut so da e einj liten glytte mylja byene no.
Nå trur eg vi får komme oss heimatt, det ser ut som om det er eit lite opphald mellom regnbyene no.

Gnadde: Sterk kulde.
Bere vent te hanj kjeme med østastregge, då verte da gnadde.
Berre vent til det vert austavind, då vert det veldig kaldt.

Gnaldrekulde: Sterk kulde.
Gå no ikkje ut i dinnja gnaldrekuldn utn hue!
Gå no ikkje ut i den sterke kulden utan lue!

Gneke: Gnikke.
No har du grist deg te, og so gneka skiten ut øve
No har du grisa deg ut, og gnikka skiten utover.

Gnellje: Snakke (nesten skrike) med høg irriterande stemme.
No må du slotte å gnellje so, da må gå an å snakke normalt.
Nå må du slutte å snakke so høgt, da må gå an å snakke normalt.

Goe: Klem.
Kåm bort her so ska du få enj goe.
Kom bort her så skal du få ein klem.

Godt i farten: Rusa, full.
Han va skikkele godt i farten sist eg såg han.
Han var ganske rusa sist eg såg han.

Granjevele: Tydelig, visst, bestemt
Eg syns so granjevele at eg såg honna Asle borte i veia.
Eg synest helt bestemt at eg såg han Asle gjekk der borte på veien.

Grapse: Grave til seg.
Han hadde vet å grapse te seg den karen dar.
Han visste korleis han skulle grave til seg den karen der.

Grapsen: Stygg
Han e grapsen på sjø'na i dag.
Han er stygg på sjøen i dag.

Gravøl: Gravferd

Grebbe: Ein grisk person (hokjønn), eller å grebbe = grave til seg.
Ei sleka grebbe! Eg har ikkje sitt på makjinj! Jaggu for ho med alt kjøta!
Ei slik grådig kjerring! Eg har ikkje sett på maken. Jaggu tok ho alt kjøtet.

Grepa: Flott, flink, dugande.
Ditta va ett skikkele grepa kvinnfolk.
Dette var ett skikkelig flinkt og dugande kvinnfolk.

Grese: Tynt.
Eg synst du har begynt å verte bra gresen oppe i haua no.
Eg synest du har begynt å verte tynn i håret no.

Gremje seg: Å klage over noko. Syte.
Han e ikkje helt friske vist han ikkje får gremje seg litt øve kor låke han e'.
Han er ikkje heilt frisk viss han ikkje får syte litt over kor sjuk han er.
(Å gremje seg. No grem eg meg. I går gramde eg meg.)

Grisle: Arbeide.
Ka grisla du me i dag då?
Kva styrer/ arbeider du med i dag då?

Gromheit: Noko ein er kry av.
Nei, har du sitt på makjen te gromheit.
Nei, har du sett på maken til flotte greier.
Eksempel:
Johan i Hittun kalte traktoren sin gromheita. Harald Leite kalla fjernsynet sitt gromheita.

Grynen (Gry'n): Grov (om veiret, vinden).
Han va skikkele gryn'n i gårkveld. Eg trur han va oppe i orkan ut på  nattestie.
Han var skikkeleg sterk med vinden i går kveld. Eg trur han var oppe i orkan styrke ved nattestider.

Gryle: Skrike, rope.
No må dåke slutte å gryle sånn onga.
No må de slutte å rope å skrike sånn unga.

Gryte: Kaste,hive.
Eg vart so leie at eg grytte da frå meg.
Eg blei så lei at eg kasta det frå meg.

Gøys: sjå under 'Jøys'

Gårpe: Rape.
Uff, ditta va enj skikkele gårpe.
Uff, dette var ein skikkelig rap.

Gå seg frampå: Lure seg sjølv.
Han gjekk seg frampå dar.
Han lurte seg sjølv der.

Gått: Sen eller got. ( Sånt som heng mellom fiskesluken og fiskestanga.)
Når du ska på butikkjen kankje du kjøpe hondre meter me gåtte og då.
Når du skal på butikken, kan du ikkje kjøpe hundre meter med got og då?

Gåtta : Dørstokken.
Eg stompa i gåttene og for på haue i kråna.
Eg snubla i dørstokken, og datt framover

Halvstyving: Ein gut kring konfirmasjonsalder, som trur han er noko til kar.
Da gjekk nokre halvstyvinga forbi her i stad.
Det gjekk nokre gutar i konfirmasjonsalderen forbi her i stad.

Hampehaue: Tosk, idiot. Kjem av at dei som sat og laga rep av hamp i år ut og år inn, kunne verte litt hjerneskada av hampen, som er råstoff for narkotika.
Eg har ikkje sitt på makjen te hampehaue.
Eg har ikkje sett på maken til idiot.

Hardnue: Hardt, slitsomt
Å vere på linefiskje i gamledage va et hardnue liv.
Å vere på linefiske i gamledagar var eit slitsomt liv.

Hauetåskoren:  Fått hovudet kutta av, mangler hovud. Ofte brukt i nedsettande betydning om folk.
Hanj skulle vore hauetåskoren.
Han skulle fått hovudet kutta av ( brukt om nokon ein er skikkeleg sint på).
Hanj e no helt hautetåskoren dinnja fyren dar.
Han er fullstendig idiot den fyren der.

Heise, heisen: Veldigt, voldsomt.
Da va heise te ett spetakkel da va tå dissa ongane i dag.
Det var voldsomt så disse ungane bråka i dag.

Hedukatedu: Fare rundt i lufta.
Hjorten for hedukatedu øve panseret på bilen.
Hjorten for rundt over panseret på bilen.

Hektene: Komme seg på hengslene igjen, verte frisk.
Nei han e ikkje komme seg te hektene atte.
Nei han har ikkje vorte frisk enno.

Henge: Ein liten pause i uværet.
Da va akkurat enj litn henge i lysningja, men so bar da te atte, med et ålaups veir.
Været betra seg litt tidleg på morgonen, før det bar til att med dårleg vær.

Herinja: Alvor.
Han va ikkje so store i kjeften lenger når da bar i herinja.
Han var ikke så påståelig lenger når det blei alvor.

Heste: Skallebank, då gjerne dagen derpå.
Da skal være trykk på begge e-ane.
Eg slite me enj forferdele heste i dag, eg trur eg va litt breie i natt.
Eg slit med ein forferdelig skallebank i dag, eg trur eg fekk i meg vel mykje i natt.

Heting: Slag, øyrefik, overhøvling. også
Hanj fekk seg enj heting øve øyra.
Han  fekk seg ein øyrefik.

Herkje (Hirkje): hinder, hindring, minus
Da e bere ett herkje me da
Det er berre eit minus med det

Hi sia: Andre sida.
Ska tru ka so føregår seg på hi sia tå sonda, da va enj volsomme sålle dar.
Skal tru kva som foregår på andre sida av sundet, det var ei voldsom skravling der.

Hi, hin, hitt: Utrykk for forrige eller fortid. Hi-hokjønn, Hin-Hankjønn, Hitt-Intetkjønn.
Da va no ikkje kjerinja so va verst te å kjefte, da va heller hi mora.
Det var nå ikkje kona som kjefta mest, det var heller svigermora.
Dinnja båten e no grei nok, men makjen te hin båt'a eg hadde får eg aldri atte.
Denne båten er grei nok, men maken til forrige båt får eg aldri igjen.
Eg hoska ikkje heilt kå ti da skjidde men da va no ikkje i år, da va no hitt år'e innkorsinn'je.
Eg husker ikkje helt kor tid det skjedde men det var ikkje i år, det var no ein eller annan gong ifjor
eller før det.

Hisje: Kaldt, ufjelgt.
Da er skikkele noraråk å hisje ute.
Det er mykje nordavind og kaldt ute.

Hitt: Bort, hit. Brukast og om fortid.
Kjeme du hitt her ittepå?
Kjem du bort her etterpå?

Hitta i: Bortanfor.
Ka e da so ligg i grasa rett hitta i gjere dar?
Kva er det som ligg i graset rett bortanfor gjerdet der?

Hive på bortaste havet: Kaste ifrå seg. Gjerne om ting som ikkje virka som da skal.
Dinn'ja grasklypparen her får eg ikkje start på, eg trur eg ska ta å hive skjiten på bortaste havet.
Denne grasklipperen vil ikkje starte, eg trur nok at eg må kaste den.

Hogg og belegg: Så vidt.
Da va berre på hogg å belegg at eg rakk bossen.
Det var berre så vidt at eg rakk bussen.

Hol an (håll an): Stopp.
Hol an me ditta spetakkele onga!
Stopp med dette bråket unger!

Homleponge: Nedsetjande uttrykk om ein person som ein misliker.
Eg har ikkje sitt på makjen te enj homleponge.
Eg har ikkje sett på maken til ein tosk.

Horse seg ( hårse seg): Kjem av når hestane para seg. Vart og brukt om folk i negativ eller nedlatande betydning.
Eg e so oppgjidde øve dinnja ongdommen no te dags, dei ligge vist å horsa seg alle stane.
Eg er så oppgitt over denne ungdommen no til dags, dei ligg vist å para seg alle stader.

Hubet: Sure oppstøt, halsbrann.
Eg åt no vist før mykje tå dinnja sterke mat'a, eg har hatt hubet sia.
Eg åt vist for mykje av den sterke maten, eg har hatt halsbrann sidan.

Hundse: Jage, mase, plage.
Han hundsa på ongane.
Han jaga på ungane.

Hybak: Straff, juling.
Han fekk hybak.
Han fekk skikkelig med juling.

Hye: Fest ( fyllafest).
Å huff, ditta vart da ei skjikkele hye tå da du.
Å huff, dette blei det vist ein skikkelig fest utav.

Hyme: Sjukdom, sykje. Brukt i alle fall i Landøyna
Du høyrast so håse ut, har du fått deg ei hyme.
Du høyrest så hes ut, har du fått deg ei sykje? ( I dette tilfellet ein forkjølelse)

Hyrige:  Fyrrig, kåt, lystig. ( Å ha hyre på = å ha lyst på).
Sei meg ein ting, e dåke hyrige på eit kårt i kveld.
Sei meg ein ting, er dere lystne på eit kvart i kveld.

Håjen: Haugen
Ska vi ta en spasertur'e opp på håjen.
Skal vi ta en spasertur opp på haugen.

Håbue: Ein tenåringsgut som er full av fanteskap, nybegynnar, uerfaren.
No har dissa håbuanje våre å heve steine på rutene atta.
No har disse fantegutane ( splintungane) vært å kasta stein på rutene igjen.

Hålemot: Kjeften, i forbindelsen teie stilt.
No må du halde ditta hålemotet ditt !
No må du teie stilt.

Hålfjere: Stor fjære.
Eg får dar å sjå itte båta, da va sånn ei hålfjere i dag.
Eg får der å sjå etter båten, det var slik ei stor fjære i dag.

Hålsvolten: Skikkelig svolten, nesten ihjelsvolten.
No ska da verte godt me mat, eg er helt hålsvolten.
Nå skal det bli godt med mat, eg er skikkeligt svolten.

Hålvande hav: Stor sjø.
No synnst eg at dei må komme innatt tå sjøna snart, da e eit hålvande hav ute.
Nå synest eg at dei må komme inn frå sjøen snart, det er skikkelig stor sjø ute.

Hånivalt, hånjivalt: Langt, pokkerivold
Gå ikkje her å trakk i grasa, kom dåke hånjivalt her i frå!
Gå ikkje her og trakk i graset, kom dykk langt vekk her i frå.
Hanj la te palings hånjivalt søigjønna myranje.
Han sette i å springe langt sør igjennom myrane.

I-kånnj: Ekorn
Eg syntes eg såg ett ikånnj borte i skoja.
Eg syntes eg såg ett ekorn borte i skogen.


Innjahyses: Inne i huset
Eg høyre hånnå godt på nåvinje, jammen e da godt å vere innjahyses i slikt veir.
Eg høyre godt vinden bles rundt hjørnet, jammen er da godt å være inne i huset i sånt vær.

Innja i: Innafor eller himmelretningen aust. ( Sjå og åva i, nora i, synnja i og utta i )
Han gjekk innja i vatnet.
Han gjekk på innsida av vatnet. ( Han gjekk på austsida av vatnet)

Inkjevetta:  Nesten ingenting,  lite med.
Da va ikkje nåke inkjevetta te dere han kom heim med.
Det var ikkje noko småtteri til dame han kom heim med.

Innkorsinnje: Ein eller annan gong.
Eg hoska ikkje heilt kor ti dinnja tedragelsen va, men eg trur da va i fjor innkorsinn'je.
Eg husker ikkje heilt kor tid denne hendelsen skjedde, men eg trur det var i fjor ein eller annan gong.

Isjokel: Istapp.
Sjå alle isjoklane so henge itte takje.
Sjå alle istappane som henger etter taket.

I jaftis: I går kveld.
Da va volsomt me påhengsa so rende gjønna sonda i jaftes.
Det var voldsomt med båter med påhengsmotorer som kjørde gjennom sunda i går kveld.

Jakel: Jeksel
Eg har fått so ilt i enj jakel, eg får sjå å komme meg te tannlegen.
Eg har fått så vondt i ein jeksel, eg får sjå å komme meg til tannlegen.

Jasert: Snartur
Eg tok meg ein jasert heim.
Eg tok meg ein snartur heim.

Jege: å svaie, stå ustøtt
Han sto på ripinje å jega, da va ett øye ting hanj ikkje ramla på have!
Han stod på båtripa og svaia, det var eit under at han ikkje datt på sjøen.

Jennje: Gjerne
-
Da nerma seg jul no. - Ja, da gjere jennje da, jennje.
-Det nærmar seg jul no. - Ja det gjer gjerne det.

Jevert:Være trottig og flink.
Eg synest du har vore jever som har fått til dette her.
Eg synes du har vore flink som har fått til dette her.

Jimme: Lukt (dårleg)
Da va enj forferdele jimme.
Det var ei forferdelig lukt.

Jire: Arbeidslyst.
Nei no kan eg bere gje meg på da, eg myste helt jiren.
Nei no kan eg berre gi meg, eg mista helt arbeidslysta.

Jonje: Kniv.
Da va enj sværa jonje du hadde.
Det var jammen ein flott kniv du har.

Jøys: Sprute, lukte.
Kaføre går ikkje da an å åpne enj juskartong utn atte jøysn står utøve heile kjøkene.
Kvifor går det ikkje an å åpne ein juicekartong uten at det spruter utover heile kjøkenet.
Har du ete kvitløk, da va so fæle jøys'e tå kjefta på deg.
Har du spist kvitløk, det var så fæl lukt av munnen din.

Kage: Bry seg om.
Nei, men då trur eg ikkje da e meir å kage på i kveld.
Nei eg trur ikkje det er meir å bry seg om i kveld

Kalfatre: Byte om. ( Sjå og omkalfatre)
Eg kjende meg ikkje atte, alt va kalfatra.
Eg kjente meg ikkje igjen, alt var byta om

Kannje (gml. norsk: kanna) : "Besiktige", lære å kjenne, betrakte nøye.
E du ute å kannja nyeveien?
Er du ute og besiktiga den nye vegen?

Karnifle: Banke, pryle, ødelegge.
No held'e du fre elle so ska eg karnifle deg skikkele.
No held du fred eller så skal eg gi deg skikkelig juling.

Karve: Øydelegge
Tru'kje du da 'te at hanj for sta å karva denj spilders nye bilen te fara.
Trur du ikkje han for av garde og øydela den splitters nye bilen til far sin.

Kave: Full fart.
Han kom bortøve veien i en kave.
Han kom bortover vegen i full fart.

Kjekje: Ein klem.
Da vert ikkje mykje kjekje når ein går åleine utan pike.
Det vert ikkje mange klemmer når ein er åleine utan kjærast.

Kjekjin ( kjekje : Kinn.
E da kaldt ute, du e so knallande raue på kjekjin.
Er det kaldt ute, du er så knallrød på kinnet.

Kjekse: Ein stygg båt. ( Kan og brukast om folk)
Eg har ikkje sitt på makjin i verene te ei kjekse han kom dragsande me.
Kan bety to ting:
Eg har ikkje sett på maken i verden til ein stygg båt han har kjøpt seg.
Eg har ikkje sett på maken i verden til ei stygg dame han hadde med seg.

Kjete: Å kile.
No må du slutte å kjete meg so.
Nå må du slutte å kile meg.
Slutt med ditta, eg er so kjetige dar.
Slutt med det der, eg er so kilen der.

Kjøle: Svært, voldsomt.
Da va en kjølen hete i dag.
Det var voldsomt varmt i dag.

Kjøråld: Tallerkar og koppar.
Finn fram kjørhålda for no er maten klar.
Finn fram tallerkar og koppar for no er maten klar.

Kjøyse (ei kjøyse): Negativt kalleord.
Dar kjem dinnja kjøysa, ho tyte hål i haue på meg.
Der kjem dette toskehaue, ho masa so grusomt.

Kjåsjinj: Kiosken
Da sto ei rue me håbua uttaføre Narvesenkjåsjinj og tyla seg.
Det stod mange ungdommar (gutar) utanfor Narvesenkiosken og tulla.

Klomra: Ulendt.
Han la te palings ned igjønna klomranje.
Han sprang det han kunne ned igjennom det ulendte terrenget

Klomre: Kløft
Hjorten hadde gjømt seg i ei smale klomre.
Hjorten hadde gjømt seg i ei smal kløft.

Knoge: Arbeide med.
Ka du knoga med i dag?
Kva arbeider du med i dag? Kva gjer du på i dag?

Knagje (knaje) : Smått, tungt.
Da va knagje me fiskeri'a i dag.
Det var lite fisk å få i dag.

Knefte: Ta på, knipe.
Eg dansa ikkje meir me dinna tyla dar, han klara ikkje halde seg fø å knefte heile tia.
Eg dansar ikkje meir med den tosken der, han klarer ikkje halde seg for å knipe på meg heile tida.

Kneskjel: Kneskål.
Eg datt so på is'a i går at eg trudde omtrent at heile kneskjela va knust'e.
Eg datt sånn på isen i går at eg var redd for at kneskåla var knust.

Knette: Lage lyd
Han sat dar heile tida utten å knette i seg.
Han sat der heile tida utan å sei eit ord.

Kokse: Noko å ha noko oppi.
Kankje du gå inn i bua å finne enj kokse eg kan ha fiskjin i?
Kan ikkje du gå inn i bua å finne noko eg kan ha fisken i?

Komme i bua: Arbeidet hoper seg opp, ein blir ikkje ferdig når ein skal.
No må eg henge i her før eg kjem i bua.
No må eg henge i her før alt hoper seg opp for meg.

Komme i livda: Dø
Eg e nok komminj i livda, eg, før dissa trena vekse opp.
Desse trea veks ikkje opp i mi levetid.

Komme unde veir me: Få nyss om, har høyrt.
Da vart ett sant spetakkel når kjerinja kom unde veir med ka kallen hadde dreve på me hin kvenden.
Det blei ett skikkeligt oppgjør når kona fekk nyss om kva kallen hadde holdt på men her
forleden kveld.

Konde: Kunne.
Eg konde ikkje hjelpe da.
Eg kunne ikkje hjelpe for det.

Kor so: like vel, samme da.
Eg trur ikkje på da kor so.
Eg trur ikkje på det likevel.
Kor so me da.
Det er det samme det.

Kosse: Mage
Korleisn e da, e du beire i kossne di i dag?
Korleis er det, er du betre i magen i dag?

Kradde: Få fatt i penger.
Dei går å kradda med dissa bøkene og byrsene
Dei går rundt med loddbøker og innsamlingsbøsser for å samle inn pengar.

Krakk ( krakkjinj): Ein som ikkje får noko til.
Ein sleke krakk'e.
Han får ikkje til noko, han mislukkast med alt.
Du er so krakkjin.
Du greie ikkje å gjere noko skikkeligt.

Krekse: Ruskut, uryddig.
I dag var du skikkele kreksete på håra.
I dag var du skikkelig floket og uryddig på håret.

Krengle: Krangle.
No må de slotte å krengle so.
Nå må de slutte å krangle slik.

Kri: Overgongen frå stamn til kjøl. Frå kriet og opp og bakover til sida kalte ein låtet. Muligens ikkje direkte dialektord, men spesielle ord.
Da ligg framme i lugaren, heilt framme i kriet.
Han gjekk på skjeret og knuste kriet og fekk ska i låtet på eine sida.

Kruken: Gå gale, være ødelagt.
Ditta gjekk no helt på krukjen.
Dette gjekk no helt galt.

Krøbelt: trongt og lite. Vanskeleg å komme til.
Da va umauele å komme te å få reparirt dinnja motorn. Da va so krøbelt ne i håla.
Det var umogeleg å komme til for å få reparert den motoren. Det var so trongt i motorrommet.

Kråmasamt: Trongt, vanskeleg å komme til.
Her vart so kråmasamt å arbeie!
Her vart så trongt og vanskeleg å arbeide.

Krånke: Dårlig.
Eg e so krånke i ryggja.
Eg er så dårlig i ryggen.

Krøbelt: Trangt og lite
Det var umauele og  komme til og reperere dinja motoren for  da va so krøbelt nere i hola.
Det var umuligt å komme til å reparere denne motoren, da var så trangt og lite nede i motorrommet.

Kufort: Koffert.
No har eg pakka ferdig kuforten.
No er kofferten ferdigpakka.

Kure: Kose, kline.
Dei må no vere nyforelska sånn so dei kura.
Dei må no være nyforelska slik som dei kosa.

Kvekjinj ( kvekjen): Der nagla møter fingeren på sida ( kanten ytterst).
Eg trefte mitt på kvekjinj med hammera, da kjentes ut so att heile fingeren va spikte.
Eg traff negla med hammeren, det kjentes ut som att heile fingeren blei knust.

Kvetel: Ullteppe
Da e so kaldt at eg trur eg må ha me meg en kvetel i sengja.
Det er så kaldt at eg trur eg må ha ullteppe i senga.
Ho fraus endå ho hadde tre kvitla oppå enj annja i sengjinje.
Ho fraus sjølv om ho hadde tre ullteppe oppå ein anna i senga.

Kårt: Eit kvart.
Frette du ett kårt nytt inne på butikkja?
Hørte du eit kvart nytt inne på butikken?

Lakabollje: Tosk, raring, tulling, latsabb.
Du e meg en go'e lakabollje du.
Du er meg en god raring du.

Lakje: knurr eller sats.
Eg såg han va på nå i jaftes, han hadde vel nåke lakje ståande på lemma.
Eg såg at han var full i går kveld, han hadde vel noko sats ståande på lemmen.
Lakje tyder også sjølvsagt vanleg lake som ein legg sursild i t.d.

Landkollje: Kjem av "land" som betyr "gylle"(avføring frå dyr for dei som må ha da inn med teskjei :-). Det er det opprinnelege, men kunne være brukt om mykje anna ....
Hoffameg so ein snøke da e tå dinnja landkollja.
Huff så ei stygg lukt det er av denne gylla.
No e eg so leie tå å krangle me dinnja kjerinja, ho e bere so trakkande fullje tå landkollje.
Nå er eg så lei av å krangle med denne kjerringa, ho er berre så full av ukvemsord og eder og galle.

Larkje: fille, klut. (Ein larkje, larkjinj, larka, larkanje).
Få tå deg larkanje!
Vær så snill å kle av dem.

Lape: Smaklaust, helst brukt ved for lite salt.
Dinnja fiskjinj va lapinj.
Denne fisken var smaklaus.

Lappradag: Avslappingsdag
I mårå teke vi oss enj lappradage.
I morgon tek vi oss ein dag fri.

Lausripa ( lausrepa) : Tom, å gå utan å ta noko med seg å bære på..
Kom du heimatt helt lausripa, du kunne no ha dragsa med deg eit kort?
Kom du heim utan å bære med deg noko?

Leike: leven
De må 'kje halde enj sleken leike
De må ikkje halde slikt leven

Låjin, låjen: Vassflata
Eg har ikkje sitt på makjin te sildedåtte, han står frå botna og heilt opp i låjin.
Eg har ikkje sett på maken til sildestim, det er sild frå botnen og heilt opp til vassflata

Larkje: Fille.
Hent ein larkje so eg kan få torke vekk målinja.
Hent ei fille så eg kan tørke vekk malinga.
Du kan ikkje gå til folk i dissa larkane.
Du kan ikkje gå til folk med desse fillete klærna ( stygge klærna).

Legge seg ronde: Legge seg med kleda på. ( Mykje brukt når fiskarane skal legge seg, enten fordi dei er trøtte eller fordi dei må stå fort oppatt.)
Eg legg meg ronde, so du kan tørne meg kortid du du vil.
Eg legg meg med kleda på, så du kan vekke meg kor tid du vil.
Dinn'ja hya i går va jammen harde, eg vokna ronde og har enj skikkele hest'e idag.
Denne festen i går var litt for hard, eg vokna med klærne på og har ein fæl hodepine i dag.

Leis'n: Korleis. Korleis vert splitta opp, og halvparten brukt i begyndelsen på setninga og
resten på slutten.
Ka ska eg skru ne stråmen på dissa greiene leise'n.
Korleis skal eg skru ned volumet på dette apparatet.

Legge te palings: sette i og springe.
Håbuane la te palings sø øve bøen då dei såg at kjeringja hadde sitt dei trakke i grasa.
Gutungane sette i og springe sør over bøen då dei såg at kjerringa hadde sett at dei trakka i graset.

Ler'n (leren): ustødig, ustabil konstruksjon t.d.
Da va nåke lere ditta stilase du hadde sett opp.
Det var litt ustødigt dette stillaset du har sett opp.

Likke: Å røre ved, være borti, ta, å bevege seg, ro sakte.
I dag er da skikkele stilt ute, da er ikkje ei grasbust so likka på seg.
I dag er det skikkeleg stille ute, det er ikkje  eit grasstrå som bevega seg.

Linnj: Svak
Eg heldt i tågje so lengje eg konde, men eg va for linnje.
Eg heldt i tauet så lenge eg kunne, men eg var for svak.

Lisko: Lær-sko eller finsko.
Hanj pynta seg til heljine med syndagsbokse og lisko
Han pynta seg til helga i sundagsbukse og finsko

Lite vetta: Lite grann, litt.
Ditta dar va no berre nåke lite vetta greie da.
Det der var no berre noko småtterier.

Ljøs: Lys.
Eg konde ikkje sjå ljøs hos hånnå når vi reiste i lysninja
Eg kunne ikkje sjå lys hos han når vi reiste i lysninga.

Lonje: Trestokk/ trestykke til å legge under båtane for å dra dei opp på land. ( Sjå og "lorke")
Gå sta å finn ein lonje te, han kjem te å ta ne i her bak.
Gå der å finn ein trestokk til, han kjem til å ta ned i her bak. ( Båten som skal på land kjem til å ta ned i viste ein ikkje finn ein stokk til.)

Lork: Eit eller anna av ei viss lengde. Til dømes eit trestykke/stokk eller i grunn kva som helst anna og. ( Sjå og "lonje")
Dei la lorka i fjæra te å dra båtane opp på.
Dei la trestokka i fjæra til å dra båtane opp på.
Den mannlege heimesideskrivaren har og høyrt andre varianta på lork:
I dag var eg skikkele trengde, da var ikkje måte på te enj lorke eg trykte ut.
Egna seg ikkje til oversetting.

Lossement(e): Losji.
Vi får dar å finne oss eit lossement te natta.
Vi får finne oss eit hotell vi kan sove på i natt.

Lune: Å furte.
No må du slutt å gå rondt å lune sånn.
Nå må du slutte å furte.

Lundelaust: Noko som ikkje er skikkeleg planlagt, fundamentert. Risikabelt. Brukast og om persona som ikkje er heilt å lite på.
Da virka nåke lundelaust ditta prosjekte, so eg vil ikkje blande meg bort i da.
Prosjektet virkar dårleg planlagt, så eg vil ikkje involvere meg i det.

Lykkjelen: Nøkkelen.
Har du lykkjelen med deg?
Har du nøkkelen med deg?


Lyrjinj: Uvel
Eg va so lyrjinj på måråinj itte allj bolemagjinj att da va so vidt eg kom meg på standaranje.
Eg var so uvel i dag tidleg etter all magesjauen (sjøsjuka) at det var so vidt eg kom meg på føtene.

Løyse brokja: Å gå på do. Gjerne brukt av karane når dei var på sjøen og gjerne i båt utan toalett.
Eg måtte bere sta å løyse brokja fyst.
Eg måtte berre ein tur på do først.

Låk: Sjuk, vondt
Eg e so låk'e i halsa i dag.
Eg har så vondt i halsen i dag.

Låtet: Sjå Kri

Lått å løye: Til spott og spe.
Han skolde vise kor svære kar han va, men da vart berre opp i lått å løye.
Han skulle vise kor tøff  kar han var, men ham skjemde seg berre ut.

Madyne: Ein slags blaut masse, gjørme.
Ikkje gå ut på dar onga, dar e da bere madyne å sjite å lorte.
Ikkje gå bort der unger, der er det berre gjørme og skitt.

Malesjusk: Dårlig, ikkje i form.
Eg e so malesjusk'e i dag.
Eg er ikkje heilt i form idag.

Makje: Roleg
Gå no i makje so ikkje du gjere ska!
Slakk ned farten so du ikkje øydelegg noko!

Mark på:  Stole på, lite på, bli noko av.
Du må'kje høyre på nå, da e'kje mark på nåke tå da han seie.
Du må ikkje høyre på han, det er ikkje til å stole på noko av det han seier.
Da e'kje mark.
Det er ikkje lov. ( Seiast til dømes til nokon som jukser eller gjer feil i eit spel ).
Nei ditta vart ikkje mark på, hadde ein enda hatt nåke å maula på so enj hadde fått tia te å gått.
Nei dette blei det ikkje noko av, hadde ein enda hatt noko å ete på slik at tida gjekk fortare.

Maroder: Utmatta, utsleten.
Eg trimma so mykje i går at eg e helt maroder i heile skrott'a i dag.
Eg trimma så mykje i går at eg verker ( har gangsperr)  i heile kroppen i dag

Maule: Ete noko skikkeligt godt.
Ikkje set dar å maul i deg alt kjøtpåleggje din slask'e.
Ikkje sitt der å et opp alt kjøtpålegget din slask.

Megge: Kvinne av den sure sorten.
Da e ei skikkele megge han har rota seg borti no.
Det er ett skikkelig surt kvinnfolk han har rota seg borti no.

Merakkels: Mirakel.
Da va ett mirakkels at han overlevde.
Det var ett mirakel at han overlevde.

Mesamin'j: Med det samme.
Kan du ta korkinj tå'ne mesaminj?
Kan du ta korken av med det same?

Metare. Betre.
Dinnja nye grasklypparen va 'kje tera metare enn den gamle.
Den nye grasklypparen var ikkje eit fnugg betre enn den gamle.

Mige: Pisse, late vatnet.
Nei no ska eg ta å gå attom håjen før å mige.
No no må eg gå bakom haugen for å pisse.
Ho sat borti boskene me slofs'ene i høgste veir'a å meig.
Ho sat borti buskene for å late vatnet.

Migande ålvåte: Skikkelig gjennomvåt.
At eg skolde være so toskja å gå ut uten voksa'kle i ditta regnveira, eg vart migande ålvåte.
At eg skulle være så tosken å gå ut utan regnkle i dette regnværet, eg blei skikkelig gjennomvåt.

Mokke:(Fleire tydingar) 1. Arbeide med (noko som går trått) 2. Ein heil masse.
Hanj har mokka me dissa ganja i heile dag.
Han har arbeidd med desse garna i heile dag.
Eg har laga ei heile mokke med fiskekake.
Eg har laga ein heil masse fiskekaker.

Mon i mindre: Dette var litt mykje. Ein hadde klart seg med mindre.
Ditta var no voldsomt, da hadde no våre mon i mindre.
Dette var da veldigt, det hadde nå klart seg med mindre.

Moss: Kyss. ( Helst brukt når det er barn som kysser).
Gå bort å gje ho bestemor enj moss'e før vi går.
Gå bort og gi ho bestemor ein kyss før vi går.

Mylja: Mellom.
Du får sette deg her i mylja oss du.
Du får sette deg her i mellom oss du.

Mødde: Plaga, vanskeleg å få til, problem.
Eg va so mødde me dinnja gamle bil'a, og då han stågga midt oppe på fjell'a kom eg skikkele i møyinje.
Eg var så plaga med den gamle bilen, og då han stoppa midt oppe på fjellet fekk eg virkelig problemer.

Møle: Vanskeleg. Trykk på ø og e.
Nei ditta her'e vart jammen møla da du.
Nei dette her blei jammen vanskeligt å få til.

Måle: Ein bit, eit stykke.
Ve du ha ein måle te?
Vil du ha eit stykke til?

Måtting: Naturgjødsel frå kyr og sauer, skjit.
Har du nåke måtting eg kan gjødsle roseboskene mine me?
Har du noko naturgjødsel eg kan bruke på rosebuskene mine?
Ditta fjernsyns programme dar va no reine skjære måttinj'a.
Det der fjernsyns programmet der var no berre noko skjit.

Nam te da: Masse, svære greier.
Her va da va namt te da me folk.
Her var det jammen mykje folk.
Dei gamle brukte ordet om noko som var så lite at det nesten ikkje var verd å nemne, altso den motsatte betydning av
sånn ordet vert brukt i dag.

Nask'e: Grådig.
Han va skikkele nask'e itte penga der karen.
Han var skikkelig grådig etter penger den karen.

Nauelle: Nettopp.
Da vakje nauelle enkelt å komme seg heimatte i svarte nattne.
Da var ikkje nett enkelt å komme seg heimatt i svarte natta.

Nauherje: Å plage, å ødelegge.
No må du slotte å nauherje deg på dinnja likkjebroren din.
Nå må du slutte å plage veslebroren din.

Nea i: Nedanfor.
Han bur i ditta husa so ligg nett nea i dinnja hågjen dar borte.
Han bur i det huset som ligg rett nedanfor den haugen der borte.

Nepen: Fornærma.
Hanj vart so nepen at gjeipen berre hång å slång.
Han blei so fornærma at han hang med leppa.

Neste (hendene): Å folde ( hendene)

Nett: Berre
Eg kjeme snart, eg ska nett på do fyst.
Eg kjem snart, eg skal berre på do først.

Nevle: Klå på, fingre med, klipe på o.l. ( kjem av neve)
No må du sjå te å begynde på leksene dine, og ikkje berre sitte dar å nevne på dinnja Nitendoen.
Nå må du sjå til å begynne med leksene dine, og ikkje berre sitte der å fingre på denne Nitendoen.

Nok å da: Nok med det, uansett.
Nok å da, so vart da no te atte dei gifte seg.
Uansett så blei det til at dei gifte seg.

Nora i: Himmelretningen nord. ( Sjå og åva i, innja i, synnja i og utta i )
Han gjekk nora i vatnet.
Han gjekk på nordsida av vatnet.

Notahonde: Leigearbeidar på fiske.
Ho låg og velte seg ( eller valt seg) med notahondane.
Ho var saman med " notahondane".

Nospele: Søt, fin.
Å so enj nospele kattonje du har fått deg.
Å så ein søt kattunge du har fått deg.

Oljehyre: Regntøy.
Du får berre finne oljehyra, da e eit sorpande råk ute.
Du får berre finne regntøyet ditt, da regna skikkelig ute.

Olmåse: Ynkelig, stakkarslig. ( Kan og uttalast ålmose)
Han såg sjikkele olmåsen ut dar han sat.
Han såg skikkelig stakkarslig ut der han sat.

Omkalfatre: Forandre, omregulere, ominnrede. ( Sjå og kalfatre).
Eg kjente meg ikkje att når eg kom heim frå sjøna, kjeringja hadde omkalfatra heile staua.
Eg kjente meg ikkje igjen når eg kom heim frå sjøen, kona hadde ommøblert ( forandra) heile stua.

Om mennane: Om morgonen
Eg trur nesten at eg har fått gikt, skrotten e so maroder om mennane.
Eg trur nesten at eg har fått gikt, kroppen er så stiv og støl om morningane.

Onnjige: Hastige.
Da va vollsomt kor onnjige han va i dag.
Det var veldig kor hastig han var i dag.
Ho va so onnjige i dag, ho hadde ikke ti te å vente ett sekond.
Ho var så hastig i dag, ho hadde ikkje tid til å vente eit sekund.

Oppattspøta: Fornya.
Itte at han traff ho dera dar so har dinnja fyren vårte heilt oppattspøta.
Etter at han traff den jenta der så har fyren blitt heilt fornya.

Opplette: Ikkje regn.
No trur eg jammen santen at da e opplette ute.
No trur eg jammen at det har slutta å regne ute.

Oppsele: Voldsomt, veldig.
Da va no so oppsele so da regna når da fyst slepte laust.
Det var nå veldigt så det regna når det først starta.

Oppsløgdè:  Skjorta, blusen eller kjeledressen er ikkje knept att, er åpen i brystet.
Ve du sjå te å kneppe atte, du e heilt oppsløgdè.
Vil du sjå til å kneppe igjen, du er heilt åpen i brystet.

Oppståe: Tau med blåse i enden av garn og teiner.
Har du sitt på makjin i ver'ene, eg glømde å feste oppstå'a, ditta va fortrytele.
Har du sett på maken, eg glømde å feste tauet i garnet ( teina), dette var skikkeligt dumt.
( I dette tilfelle ville nok det virkelige uttrykket ha blitt såpass sterkt at da ikkje hadde egna seg på trykk.)

Orgjele: Når det er so vindstilt at ingenting rører seg, når du kan kveikje ei fyrstikk ute og flammen står rett opp.
Da va orgjele og grassat med smikke den kvelden.
Det var stilt og utruleg mykje mygg den kvelden.

Oskegarde: Dårleg vær, vind og rok. ( Uttalast med stum d)
Hanj e i enj åskegare ute.
Han er skikkeligt dårligt vær ute.

Ova i eller oppa i: Ovenfor. Sjå "åva i "

Palings (å legge te palings) : å springe fort og målbevisst.
Kallen la te palings søigjønna myra me den rasande kjeringja hakk i hel.
Mannen sprang sørover myra med den sinte kona rett bak seg.

Peis : Ein særleg sterk mann.
Enj sleke peise har eg aldri vore ute føre.
Eg har aldri treft ein so sterk mann før.

Peisar: Særleg sterk vind
Da va enj heile peisar ne på sjøna før vi kom oppatte onde.
Det var veldig sterk vind på sjøen før vi kom oss til lands att.

Peising: Full peising: full fart
Vi måtte gje motoren full peising for å komme oss forbi.
Vi måtte gje full fart på motoren for å komme oss forbi.

Peive: Å vifte med, å fekte.
Kem e da so står dar borte å peiva me armane.
Kven er det som står der borte og fekter med armane.

Pikke,pikkande: Noko lite.
Eit pikke lite hus.
Eit veldig lite hus.

Pikkyrande: Svært lite. ( Ein vri på ordet "pikke/pikkande")
Du, eg trur vi må ta oss enj pikkyrandes liten te eg.
Du, eg trur vi må ha oss ein liten dram til eg.

Pingle: Pyse
Han e enj skikkele gape i kjefta, men makjen i verene te pingle har'je eg  sitt.
Han er stor i kjeften, men maken i verden til pyse har eg ikkje sett.

Pipestilke: Ein tynn person.
No få du jammen sjå te å få i deg nåke mate, du begynde å sjå ut so ein skikkele pipestilke.
Nå får du jammen sjå til å ete litt, du begynner å verte skikkelig tynn.

Pirkle: Pirke.
No må du slutte å pirkle deg sånn i nasa.
No må du slutte å pirke deg sånn i nasen.

Pise: Kvinneleg kjønnsorgan. Brukast og om å slå nokon i konkurranse/ arbeid.
         Brukast og som ett kjønnsnøytralt skjellsord.
Ho va so korte i dåsene at eg konde sjå'ne helt opp i pisa.
Ho hadde så kort skjørt på seg at eg kunne sjå heile veien opp.
No e eg ferige, dar tok eg pisa på deg.
No er eg ferdig, der slo eg deg godt.
Eg har altso aldri våre ute før ei sleke pise.
Eg har altså aldri vært ute for ein slik drittsekk.

Piselest: Liten veik person, pyse, veiking.
Han har no våre en piselest'e i allje daga han dar.
Han har no alltid vært ei pyse han der.

Polkjinj: Småsur
Han vart polkjinj han André då han ikkje kom seg på Veiking*
* Veiking: Den årlege "Veikingkonvoien" som går av stabelen i Florøbassenget.

Posne: Hovne opp.
Dinna myggjen va so natige te å bite i kveld at eg posna opp allje stane.
Myggen var så fæl til å bite i kveld at eg hovna opp alle steder.

Preik: Gudstjeneste.
Va du i preikjine på syndag.
Var du i gudstjenesta på søndag.

Preime: Å gjere seg litt vanskeleg, kranglete, terge, brele. ( Ditta ordet er  visstnok vanligt brukt på Nybø, men heimesideskrivarane  har
enno ikkje trefft andre som bruka da) Er da nokon som veit meir om ordet so tek vi imot da med stor glede.
Han drive å preima om dinnja vegen endå.
Han krangla om dinna veien enno. ( som regel med naboen)

Preg: Person som er litt spesiell, helst utsjåande.
Du veit kem da e me ein gong når du ser hånå, han har ett eige preg me dinna store nasa si.
Du veit kven det er med ein gong du ser han, han er litt spesiell med den store nasen sin.

Prikkevere: Gjere opp, sløye.
No får vi begynde å prikkevere dinnja fisj'en.
Nå får vi begynne å gjere opp ( sløye, filetere) fisken.

Putl: Småarbeid.
Ka er da du putla me no?
Kva er det du arbeider med no?

Pyngle: Ei lita veske
Ho kjøpte seg ny'e pyngle sist ho va i byn.
Ho kjøpte seg ny veske sist ho var i byen.

Pø: bagasje.
Han hadde mykje pø, so eg måtte hjelpe te å bere.
Han hadde mykje bagasje, so eg måtte hjelpe til med å bere.

På nå: Småfull, litt rusa.
Eg trur han va litt på nå i kveld.
Eg trur han hadde smakt litt alkohol i kveld.

På tampinj: Til slutt, til endes.
Han jobba heile dagjin på tamp.
Han jobba heile dagen til endes.
Da va berre helt på tampinj at eg klarde da.
Det var berre så vidt eg klarte det eller Eg klarte det til slutt.

Påte: Fiske med fiskestang. ( Påtetroe - fiskestang).
Han set no dar nere på keia og påta me dinna påtetroa si.
Han sit der nede på kaia og fiska med den der fiskestanga si.

Rabine: Lita historie
Da har gått månge rabine om den fyren dar.
Det har gått mange historier om den fyren der.

Rage: Sjangle, rave.
No sjemme han seg helt ut dar han kjem'e ragande itte vei'a.
Nå skjemmer han seg heilt ut der han kjem sjanglande langs vegen.

Rakedis: "Gå langs veien uten mål og meining".
Ungane no te dags går bere på rakedis.
Ungane no til dags går berre å sleng i veiene uten mål og meining.

Rallje: Liten spasertur, snur.
Hanj tok seg enj rallje kver sundag føre middag.
Han tok seg ein liten tur kvar sundag formiddag.

Rasse: Drive omkring
De får ikkje gå å rasse på dinnja måten, no e da slott på rass.
De får ikkje drive om kring på denne måten.

Rauke: Prate.
Dei sat å rauka i breddene.
Dei sat å vasprata i fylla.

Reie: Overhøvle, riste, kjefte ut.
Åååh eg e so dansande galen på dinnja fyr'en, neste gong eg ser han ska eg reie hanj skjikkele.
Er er så rasende sint på denne fyren, neste gong eg ser han skal eg gi han ei skikkelig overhøvling.

Reiv: Styggeveir som har eit lite opphald.
Det var tett snøkave(regn) når vi nærma oss landet, men so reiv han i honnå og vi fekk landkjenning.
Det var tett snøvær når vi nærma oss land, men så blei det eit lite opphald og vi fekk landkjenning.

Rekedis: På reise, farta ikring
Eg har vore på rekedis
Eg har vore på reise, tur

Rekje: Drivande i sjøen.
Eg fant da på rekje
Eg fann det drivande i sjøen
Ditta bygde eg tå rekjeve.
Dette bygde eg av matrialer eg fant drivande i sjøen.

Remedia: Noko å hjelpe seg med når ein skal gjere noko.
Eg kan ikkje lage dinnja mastra før eg har ikkje noko slags remedia å hjelpe meg med.

Eg kan ikkje lage denne mastra fordi eg har ikkje verktøy å hjelpe meg med.

Remje: Mjaue, skrike, bråke.
Da va fælt so ei remjing da va på fjernsyna, kan 'kje du skru  ne stråminj litt.
Det var mykje bråk frå fjernsynet, kan du ikkje skru ned lyden litt.

Rennjefåk: Full fart.
Eg fekk so dårlig tid at alt gjekk i ett rennjefåk på slutten.
Eg fekk så dårlig tid at alt gjekk i full fart på slutten.

Rese: Samle, gjete, hente heim, jage (om husdyr)
Du får ta å vere me i Alden å rese smalen neatte tå fjellja i mårå.
Du får ta og vere med i Alden og gjete sauene ned frå fjellet i morgon.

Rivar: Erigert mannleg kjønnsorgan.
Trur du ikkje eg såg en blottar'e innje i byn, han sto dar spildrande nakjen me en svære rivar,
hadde eg fått tak i han so hadde eg spikt han te mjøl.
Trur du ikkje eg såg ein blotter inne i byen, han stod der heilt naken med erigert understell,
hadde eg fått tak i han skulle han fått juling.

Rone: å lyge eller å snakke i villelse.
Ke du no rona om?
Kva snakkar du om? (Kan seiast til ein person som openbart uttalar seg feil om noko).

Rongebarkjen: Vrangstrupen
Du hosta so, sette du maten i rongebarkjen?
Du hoster sånn, sette du maten i vrangstrupen?

Rongseles (rångseles): Feil vei, gå på tverke.
Same ka eg gjere i dag so går da rongseles føre meg.
Same kve eg gjere i dag så går det på tverke for meg.

Rope seg føre: Heite, kalle seg (gjeld etternamn)
Eg trur da va Olsen han ropte seg føre,  han karn so sporde itte deg i telefona.
Eg trur det var Olsen han kalla seg, han karen so spurde etter deg i telefonen.

Rosje: ikkje fint.
Han va rosjinj i dag.
Det var stygt vær i dag.
Da va et roskje hus eg kom heimatte te.
Det var eit uryddig hus eg kom heim til.

Ruggestole: Gyngestol.
Han bestefar sete inne i ruggestola å rugga.
Han bestefar sit inne i gyngestolen sin å gynga.

Ryk og fyk: Dårligt vær.
Da ryk'e å fyk'e ute.
Det bles og ryk frå sjøen ute.

Ryre: Brukt om noko som det går mykje av, eller der antalet er lite i forhold til volum/mengde.
Snop te ungane er ei ryre vare her i huset.
Snop til ungane varer ikkje lenge her i huset.
Ditta var eit ryrt kilo med appelsine.
Dette var store appelsiner, det er ikkje mange appelsiner pr. kilo her.

Ryse: Forferdeligt,fælt, ille.
Da va ryse te et veir dei hadde på veirmeldinja.
Det var fælt til ett uvær dei hadde på værmeldingen.

Ryte: Snorke.
Ho har vårte so fæle te å ryte om natta dinnja kjeringa.
Kona mi har blitt så fæl til å snorke om natta.

Rue: Lugge
Ao! Du må vere litt forsiktige med kamben, du rua meg!
Au! Du må vere litt forsiktig med kammen, du luggar meg!

Rue: Betyr og mange, eller ein haug med noko.
Hjelpe meg før ei rue med folk da va her då.
Hjelpe meg så mange folk det var her då.

Ruings: Slost. (Sikkert frå rue, ein haug med folk som slest/ fleire folk som slest, eller frå verbet "å rue", som tyder å lugge)
Da bar te ruings.
Dei begynde å slost.

Rø: Vite, kunne
Veit du om dei er heime? Nei , da rør ikkje eg.
Veit du om dei er heime? Nei, det veit eg ikkje.

Røverensle: Overrende
Dei kom mannsterke og tok med seg både robb og rakje.
Dei kom mannsterke og tok med seg alt.

Rå: Skinn, skal
Han va so svolten at han åt fissjin og potetene me råa på.
Han var så svolten at han åt fisken og potetene med skinn og skal på.

Rålde: Vakne, stå opp, vakne til liv att.
No e da bel te å rålde.
No er det på tide å stå opp.
Da va ei stygge sykje, men eg rålda no te att omsider.
Det var ei stygg sykje, men eg vart no frisk att omsider.

Råne: Komme seg til hektene, verte frisk.
Eg ser du har råna te atte no.
Eg ser du har komme deg til hektene at no.

Råsje: Fuktig
Da e litt råsje ner i kjeldara.
Det er litt fuktig nede i kjellaren.

Råtestokke: Ein veldig lat person. (Ein skikkele lakabollje, altso)
Han va enj ekte råtestokke, han kleip ikkje hand i arbeid.
Han var ein svært lat person, han gjorde ingenting.

Sabba: Flott, framifrå, svært.
Da va ett skikkele sabba kvinnfolk du har fått tak i.
Det var eit skikkeligt framifrå kvinnfolk du har fått tak i.

Saltråsjinj: Ha lyst på noko salt å ete.
Ta å skjer meg litt spikjekjøt, eg vart so saltråskjinj.
Kan du vere så snill å skjere litt spekekjøt til meg, eg fekk så lyst på noko salt.

Sarv: Ting av svært dårleg kvalitet. Søppel.
Dissa nye leikane ungane fekk te jul, va bere sarv. Dei datt i frå enj anj itte enj hale time!
Dei nye leikane ungane fekk til jul, var berre søppel. Dei datt i frå einannan etter ein halvtime!

Sat: Halde seg på same plassen, stå imot.
Vinden var so sterk at da va so vitt eg sat honnå.
Vinden var så sterk at det var så vidt eg klarte å halde meg fast.
Vi kunne ikkje sikje hånnå difor måtte vi snu.
Vi kunne ikkje stå imot den sterke vinden/ sjøen, derfor måtte vi snu.

Segjen: Trøtt eller full.
Eg åt so mykje te middag at eg vart helt seg'jen.
Eg åt meg so mett til middag at eg vart helt trøtt.
Hanj såg skikkele segjen ut i kveld.
Han såg ut til å være skikkelig full i kveld.
No vart eg so sejen at eg trur eg går å legge meg ronde.
Eg blei so trøtt at eg trur eg går å legg meg med kleda på.

Sekkedegje: Hengjemyr.
Dar va sekkedegje dar, so dar konde vi ikkje komme oss øve.
Det var hengemyr der, så der kunne vi ikkje komme oss over.

Siri: bøtte brukt som toalett ( ombord i båt).
Eg må på siria
Eg må på toalettet

Sirs: Særs, særlig.
Har da skjedd noko her i da siste då?
Neidå, ikkje noko sirs.

Sitje hånna: Sitte på tofta. Når dei rodde i gamle dagar so vart vindstyrken målt i om dei kunne sitte og ro eller dei måtte røyse seg på tofta kvar gong dei drog i.
Han var friske i dag, da var so vidt eg sat hånnå norai landet.
Det var sterk vind i dag, det var så vidt eg kunne sitte og ro nordafor landet.

Sjelte: Eit hovud eller andlet.
Kjeme du bort te middags i måra, vi ska ha sauesjelta.
Kjem du bort til middag i morgon, vi skal ha sauehovud til middag.

Sjetdreve: Full fart.
Han kom inn døra i enj sjetdreve.
Han kom inn døra i full fart.

Sjote: Skyte.
Vil du sjote fyst. La meg få sjote
Vil du skyte først? La meg få skyte.

Sjurle (sjorle) : Svire, drikke alkohol i store mengder, drikkfeldig.
No har dissa bytingane sjurla i fleire daga, da er på tie dei tek seg på tak.
Nå har desse toskane drukke og festa i fleire dager, det er på tide dei tek seg saman.

Sjåldre: Å farte rundt litt utan mål eller meining, og samtidig være litt dårleg kledd.
Sjå på dinnja sjåldra dar.
Sjå på ho der som berre driv langs veien utan mål og meining, i sjuskete klær.

Sjåssete: Kave,vimse eller uoppmerksam.
Hadde ikkje du våre so sjåssete so hadde vi bjerga laksen.
Hadde du ikkje kava slik så hadde vi bjerga laksen.

Skaberakkelse: Noko som er hanglete, delvis utslete, skranglete, rotete.
Hanj kjørde ront i ett gammalt skaberakkelse.
Han kjørte rundt i eit vrak av ein bil.

Skabilken, skabeken: Som oftast brukt om ei vanskeleg kone, eit hespetre.
Ho var eit skabilken ( skabeken) av ei kjerring.
Ho var eit skikkelig hespetre.

Skap: Begrep for ein tilstand.
Du kan ikkje gå ut i eit slikt skap.
Du kan ikkje gå ut i  eit slikt forferdeleg uveir.

Skavase: Masse, mykje.
Da va ein skavase med sild rundt landet i vinter, ganja vart alldelis stokklagde.
Det var mykje sild rundt landet i vinter, garna vart aldeles stokklagde.
( Sjå eige eksempel på stokklagd)


Skjemd: Flau.
Eg vart so skjemd'e når eg slepte enj brakeskjite på butikk'ja.
Eg vart så flau da eg prompet på butikken.

Skjykkje: Hus ( helst brukt om eit lite vedhus eller uthus).
Har dåke flytte i nytt hus? Ja, vi har no fått opp ei skjykkje.
Har de flytta i nytt hus? Ja, vi har no fått opp ett lite hus.

Skralja: Prate.
Ke de sete å skralja om?
Kva er da de sit å prata om?

Skraue: Skumme.
Da skraua godt i vaskemaskinene.
Set skumma godt i vaskemaskinene.

Skrelje:Brake, smelle.
Da va enj volsomme toreskrelje.
Det var eit voldsomt tordenbrak.

Skruklete: Rynkete.
Da va no volsomt so skruklete dinnja skjorta va då.
Det var nå veldig så rynkete denne skjorta var då.

Skåle: Skylle.
Eg ska bere skåle dissa glasa fyst.
Eg skal berre skylle disse glassene først.
No har du glømt å skåle ne atte din gap'e.
Nå har du glømt å skylle ned i do igjen din tosk.

Skåldrelåtte: Kraftig latter.
Han fortalde ei rabine so skåldrelåtten jalla i veggane.
Han fortalte ei god historie så latteren ljoma i veggane.

Skrållje: Å skvaldre, prate høglytt, gjerne le litt innimellom.
Da høyrast ut so folkje kosa seg, da er enj heile skrållje.
Det høyrest ut som folk koser seg, det er mykje høglytt prat og latter.

Skånn ( Skunn) : Smule.
Da va'kje skånnja atte når han va ferige.
Det var ikkje ein smule igjen når han var ferdig.

Slakje: Tvilsam person.
Når sant ska seiast so va han no en go'e slakje heile fyren.
Når sant skal seiast så var han en veldigt tvilsom person.

Slaskjen: Slapp, elendig.
Eg va so sjaskjen i skrotta i dag, eg trur eg held'e på å få ei flunse.
Eg er så elendig i kroppen i dag, eg trur eg held på å få influensa.

Slakke i bola: Sjuk, dårlig.
Eg e so slakke i bola i dag.
Eg er så sjuk og elendig i dag.

Slikt slag: Det samme.
Ja ja. da e no slikt slag da.
Ja ja, det samme kan det være.

Slorveprat: Griseprat, usedeleg prat..
No må du slutte me ditta slorveprata ditt.
No må du slutte med å prate så mykje griseprat.

Slorve: Ei kvinne som prater litt på kanten.
Å du di slorve.
Å du er jammen grov ( grisete).

Slorv'e:  Ein som fusker i faget.
Har du sitt på makjen te slorv'e - arbeid.
Har du sett på maken til dårligt arbeid.

Slå lens: late vatnet
Eg må slå lens
Eg må late vatnet

Slå klik: Motoren stoppa.
Vi var nett komminj onde kai då slo han klik.
Vi hadde akurat komme under kaia då motoren stoppa.

Smakke: Jolle
Du har kjøpt deg ny smakke ser eg. ( Kan gjerne være båt uansett størrelse, men ein bruka ordet "smakke" for å halde litt moro med eigaren)
Du har kjøpt deg ny jolle ser eg.


Smale: samleomgrep som tyder sauer
Tru 'kje du smalen hadde vore dar å trakka sonde tulipananje mine
Trur du ikkje at sauene hadde vore der og trakka sund tulipanane mine.
Smaletallje: Saueskit som sauene har gått og trakka i.
Gå ut å tork deg på føtene din håbue, du dreg staua follje tå smaletallje.
Gå ut å tørk deg på beina din rakkerunge, du har så mykje saueskit under beina.

Smite: Lure seg unna.
Kåm her, du ska ikkje klare å smite deg unda dinnja gonjen.
Kom her, du skal ikkje klare å lure deg unna denne gongen.

Smollje: Å små-le, flire. Helst litt for seg sjølv, i koseleg betydning.
Ka du fer å smollja itte?
Kvifor går du rundt å flira ( småler) for deg sjølv?

Smøkjin ( smøykjin): Å gjere seg "fin" for nokon, å pisse nokon opp etter ryggen.
I dag va han nam te da smøkjen.
I dag prøvde han verkeleg å gjere eit godt inntrykk.

Snepe: Når ting ikkje går som da skal.
Åhh, ditta va jammen skikkele snepe.
Åhh der hadde vi jammen skikkeligt uflaks.

Snur: Liten spasertur, runde
Eg vil ta meg enj snure bort i veiinj.
Eg vil gå meg ein liten tur bort i vegen.

Snykkje: Baugen på ein båt.
Eg såg ikkje nåke før han var nett frammai snykkje.
Eg såg ikkje noko før han var rett framfor baugen.
Han sto heilt framme på snykkja.
Han stod heilt framme på baugen.

Snyrta: Reinsleg. Kan og vere eit verb. Å snyrte.
Ho va snyrta, so dar i husa va 'kje da smula på kjøkengolva nåke sinnje.
Ho var reinsleg, så der i huset var det aldri smular på kjøkengolvet.
Kan 'kje du snyrte ditta kjøkene litevetta, so da går an for folk å bu her?
Kan du gjere reint i kjøkenet, så det går an for folk å bu her?

Snøke: Lukt.
Da va enj sånne snøke tå dinja onjen, har han gjort i boksa no atte?
Det var ei fæl lukt av ungen, har han gjort i buksa no igjen?

Snålde: Å småspise ( helst litt i løynd).
Ho skjønna ikkje kåføre at ho legg på seg, men da e'kje løye, ho snålda søtsakje heile dagjen.
Ho skjønner ikkje kvifor ho legg på seg, med det er ikkje rart, ho smået på søtsaker heile dagen.

Sollje (sållje): Mange som pratar på ein gong.
Da va sleke sollje atte eg ikkje fekk fat i ka hanj sa.
Det var so mykje støy (av folk som prata) at eg ikkje høyrde kva han sa.

Soppe: Ei blanding, gjerne ei mislykka blanding. Berre rot.
Eg prøvde å hjelpe, men da vart berre ei einaste soppe uta da.
Eg prøvde å hjelpe, men det blei berre rot/ elendigheit utav det.

Sorpande råk: Sterk vind.
Eg tenkte meg sta å sette nokre gan synnja`i lande i dag tile, men da vart so sorpande råk frå sø, so eg ga meg på da.
Eg tenkte å sette nokre garn sørfor landet i dag tideleg, men det blåste opp så mykje vind frå sør at eg ombestemte meg.

Sorten: Ein eller anna ting ( brukt i spesielle vendingar/ samanhengar ).
I forbindelse med fiske:
Har du fått noke?  Eg har no fått sorten.
Har du fått noko ?   Eg har no fått litt.
I forbindelse med alkohol:
Du får ikkje køyre bil no!    Jamen eg har ikkje smakt sorten.
Du får ikkje kjøyre bil no (du har sikkert drukke) !  Jammen eg har ikkje drukke noko.
I forbindelse med kvinnfolk:
Vart da noke på deg på festen i går?  Nei ikkje sorten.
Talar for seg sjølv.

Spark'je: Bagasje, ting og tang.
E du no sikker på at du har fått me deg alt spark'je no
Er du sikker på at du har fått med deg all bagasjen no.

Spike: Knuse, skade.
Pass på so du ikkje spika nåke.
Pass på så du ikkje knuser noko.

Spikande: alvorleg (berusa, galen)
Han va spikande fullje på julebora.
Han var alvorleg berusa på julebordet.

Spinnhakkande: Alvorleg gale(n)
E du spinnjhakkande galen mannj? Du har vel ikkje tenkt å vaske ulljsokkanje på 90 grade?
Er du sprø? Du har vel ikkje tenkt å vaske ullsokkane på 90 grader?

Spildrande : Blenkjande.
Han sto dar bere i ræv'ene, spildrande nakjen.
Han stod der helt naken.
Han hadde fått enj spildrande nye bil'e, og jammen gredde han å spike håna i fyste dragja.
Han hadde fått ein heilt ny bil, og jammen så greide han å knuse han på første turen.

Spire: Fonna framfor baugen. Var spira stor så vart farten stor, og motsatt
Da va so vitt vi kunne sjå spira.
Det var så vidt vi kunne sjå ei fonn for baugen.
Spire blei vist og brukt om kjølvatnet på ein båt.
Eg såg berre spira itte hånna, når han for inj i ønna.
Eg såg berre kjølvatnet etter han når han for innover.

Spjok: "Vesen",  ein merkelig type.
Sjå på ditta spjokje so går rondt med ein ullsokke, trur da e berre tegjersle.
Sjå på dette vesenet som går rundt med ein ullsokk, trur da må være noko han gjer berre for å klage å syte.
( Til dømes ein som humpa rundt med ein fot med ullsokk på, berre for å få seg litt trøst utan å egentlig ha ilt i foten.)
( Foresten ein typisk påstand frå ein piselesté)

Splintestykkje: Fantestrek.
No har dissa ongane våre her me splintestykkj'a sine atte.
Nå har disse ungane vært her å gjort fantestreker igjen.

Sporenstriks: Straks.
Ve du sjå te å komme deg heimatt sporenstriks.
Vil du sjå til å komme heim med ein gong.

Sprinjin: Vasskranen.
Da va no fælt so da drypla då dinnja sprinjin då.
Det var nå fælt så det dryppa av denne vasskranen då.

Spøkje: Veldigt, mykje.
No va eg jammen spøkje tyste.
No var eg jammen veldigt tørst.

Stabersle: Ulykke eller ei hending av voldsom karakter. (Sjå òg "bere sta")
Har du komme deg på føtene atte itte dinnja staberslne du va ute føre?
Har du komme deg på beina att etter ulykka du vart utsett for?

Stane: Snuble
Eg stante i en stein'e å spikte brill'jene mine.
Eg snubla i ein stein og knuste brillene mine.

Stasendelse: Ei hending av voldsom karakter
Ja, ditta va enj heile stasendelse, men eg trur ikkje ho gjorde ska på seg. (T.d etter eit stygt fall)
Ja, dette var dramatisk, men eg trur ikkje ho vart skada.

Stauke: Hakkelese, stamme, stotre, misse munn og mæle.
Han stod berre å stauka, so vi forstod ikkje eit ord.
Han stod berre å hakka og stamma, så vi forstod ikkje eit ord.


Stie: Gjer på, arbeide. Spesielt brukt om fjøsstell før i tida, men også i andre samanhengar.
Ka du stia med?
Kva er det du gjer på?

Stikke/ Stikkekasse/Stikkøskje: Fyrstikker/ Fyrstikkeske.
Har du sitt stikkene.
Har du sett fyrstikkene.

Stokklagt: Heilt fullt.
Gana va stokklagde i sild, dei sto i kvar ei måske.
Garna var heilt fulle i sild, det var ei sild i kvar ein mauske.

Klikk på bilde så ser du eit typisk stokklagt garn. Bildet er av ein knapp tredjedel av eit sildegarn, og ein ser nesten ikkje
garnet for det står sild i kvar mauske.

Storte vattn: Masse regn, striregn.
Itte so da ser ut på dinnja bakkjen sør i loktene so verta da ett skikkele storte vattn te kvelda.
Etter som det ser ut på disse mørke skyene sør  i himmelen så vert det eit skikkeligt regnvær til kvelden.

Strame: Pen (vert mest brukt om gutar/menn)
Du va strame i dinnja nye kyssmegirevafrakkja
Du var pen i den nye smokingjakka.

Strembe: Vind.
I dag e da ei heile strembe på novinje.
I dag bles da godt rundt hushjørna.

Streten: Gjenstridig.
Da va en streten fyr'e.
Det var ein gjenstridig fyr.

Strokk(e): Eit tønnelignande "binnje"(kar) med rette ( ikkje bua) tønnestavar. Ope oppe, litt vidare nede enn oppe, slik at tønnebanda kunne verte tredde på ovanifrå.

Sturt: Dusj
Eg får gå å sturte å fjelge meg te helj'inje.
Eg får gå å dusje og vaske meg til helga.

Styggje: Avsky.
Eg fekk helt styggjen tå da.
Eg fekk heilt avsky for det.

Støvande (støvandis): Flink, grei, kjekk å ha med å gjere. Fint og flott.
Da va enj støvande fyre ho hadde fonnje seg. Hanj va strame endå te.
Det var ein kjekk mann ho hadde funne seg. Pen var han òg.
Eg såg et støvandis progam i fjernsyna i går.
Eg såg eit flott program på fjernsyn i går.

Stråme: Strøm. ( Gjeld både strøm i havet, strøm i elektriske ledninger og lydvolum på TV/Radio.)
Da va en'j volsomme stråme i sjøna i dag.
Det var en veldig strøm i sjøen i dag.
Du må sjå te å sløkkje tå stråm'a  før du legge deg.
Du må sjå til å sløkke alle lysa før du legg deg.
Da va ett fæla spetakkel på ditta fjernsyn'a, kan'je du skru ne ståmen litt.
Det var fælt til bråk på TV'n, kan du ikkje skru ned lyden litt.

Stånk(e): Stank.
No må du sjå te å ta deg enj sturte, da stånka tå deg.
Nå må du sjå til å ta deg ein dusj, det stinker av deg.

Stå seg: Vare, halde seg friskt.
Ta og et opp dissa skjevinje, dei står ikkje seg te i mårå.
Ta og et opp desse skivene, dei held seg ikkje til i morgon.

Sul/suligt: Syrlig drikk, relatert til surmjølk.
Ditta va da einj skikkele goe sulige smake tå.
Dette var det ein skikkelig god syrlig smak på.

Sule opp: Slutte, dra opp. ( Opprinnelig brukt om å dra opp fiskesnøret).
No trur eg vi får sule opp å komme oss te land.
No trur eg vi får dra opp å komme oss til land.
Nei no trur eg vi sula opp og kjem oss heim.
Nei no trur eg vi får sei farvel og komme oss heim.

Sule tå nabben: Gå ut, gå unna. ( Opprinnelig brukt om å sette ut fiskesnøret).
Med alle dissa rekningane her so sula da fort tå nabben på kontoen.
Med alle disse rekningane her så vert da fort tomt på kontoen.

Svartesinnje: Frykteligt sint ,raseri.
Eg har ikkje sitt på makjin i verdene te svartesinnje da kan være i dinnja fyra.
Eg har ikkje sett på maken til raseri det kan være i den fyren.

Svarve: Å hive i gong, lage til.
Eg får vel svarve i gong middagen no. So får eg svarve i hope ei kake vi kan ha te kaffia.
Eg får vel setje i gong med å lage middag. Så må eg lage ei kake vi kan ha til kaffien.

Svor'ete:  Nokon som et mykje
Ei sleke svor'ete, ho åt opp allje maten.
Ei slik storeter, ho åt opp all maten.

Svorte: Å vaske med topsa.
Kan du ta å svorte øve komfurn me da same?
Kan du vaske over komfyren med det same?

Svære: Flink, tøff, kjekk.
Eg har ikkje sitt på makjin i ver'ene te en svære fyr'e.
Eg har ikkje sett på maken til en flink fyr.

Svårve: Ei rue, ein haug med noko.
Da va ei skikkele svårve med fisk du har i båta.
Det er ei skikkelig rue med fisk du har i båten.

Syge: Eit moderne ord som har utspring frå da engelske "suck". Betyr dårlig eller vanskelig.
          Da motsatte av "å syge" er "å rule", men det er brukt over alt snart.
Dinna oppgava her syge, eg får'kje da te.
Denne oppgava her er skikkelig vanskelig, eg får det ikkje til.

Synnja'i: Himmelretningen sør. ( Sjå og åva'i, innja'i, utta'i og nora'i )
Han gjekk synnja'i vatnet.
Han gjekk på sørsida av vatnet.

Søkkjande: Svært, veldig.
Da va en søkkjande go'e vits.
Det var ein skikkelig god vits.

Sårp: Søppel.
Ta å sop opp sårpe itte deg.
Ta og sop opp søppelet etter deg.

Sållje: Prat, Skravling, bråk frå mange personer i same rom.
Da va ikkje høyrandes or her, mak'jen te sålle har eg ikkje hørt på år å dag.
Det var ikkje muligt å høyre kva folk sa her, ei sånn skravling har eg ikkje hørt på år og dag.

Taggje: Hemorider
Du må ikkje sitje so lengje på dinna kalde steinen. Du kan få taggje!
Du må ikkje sitje so lenge på denne kalde steinen. Du kan få hemorider!

Tallje: irriterande/unødvendig gåing.
Her har eg nett vaska golv og so kjeme de å tallja øve alt! De konde no ha torka dåke på topsne fyst!
Her har eg nett vaska golv og so kjem de å trakka over alt. De kunne no ha tørka av beina dykkar på golvkluten først!

Tassin: Tefat( Jølsteruttrykk, gamalt)

Talmast/talmast vekk: å pinast/ å visne vekk.
No må du gå og ete middagen din so pass du ikkje talmast vekk.
No må du gå og ete middagen din so pass du ikkje blir svak og visnar vekk.
At eg skal låte ligge å talmast på dinnja måten, lat meg no sleppe ut o' verne.
At eg skal måtte ligge å pinast på denne måten, lat meg få sleppe ut av verda.

Tedragelse: Omstendigheter, hendelse, bestyr.
Trur du ikkje at jule ponkterte på vei te ferja, da vart enj skikkele tedragelse.
Trur du ikkje hjulet punkterte på vei til ferja, da vart ett skikkeligt bestyr.

Tegjersle: Å gjere seg til. Å lage mykje ståk for ingenting. Klage å syte for ingenting.
Eg har ikkje sitt på makjen te tegjersle på dinnja fyra.
Eg har ikkje sett maken kor den fyren kan klage å syte for ingenting.

Te gjeves: Gitt gratis.
Ditta e no nesten te gjeves.
Dette var no nesten gratis.

Tie: Rask,snar.
Han va tie på hendene.
Han var raske med hendene.

Ti i skåta: Radioprogrammet " Ti i skuddet".
Tei no stilt, eg sete å høyre på ti i skåta .
Ti stille, eg sitter å høyre på " Ti i skuddet" .

Tiss: Kva skjer. ( Ordet kjem frå tids.)
Ke e da so e tiss her?
Kva er det som skjer her? ( Kva er det som er tids her?)

Titte meg: Jøye meg, det var voldsomt / fælt.
Huff, titte meg te greie
Huff, det var jammen noko fæle greier som skjedde.

Togge: Munnfull.
Eg trur jammen eg må ta meg ei togge te.
Eg trur jammen eg må ta meg ein munnfull til.

Tonj: I ring.
Eg hivde utatt fiskjinj, men han bere gjekk rondt i tonj.
Eg kasta utatt fisken, men han symde berre rundt i ring.

Topse: ei fille, vaskefille.
Ho tok topsa og vaska øve bordet itte dei hadde ete nons.
Ho tok filla og vaska over bordet etter at dei hadde ete nons (brødmåltid i 16.00 tida).

Torrnavar: Kjedelig, seriøs og tørr mannsperson.
Enj slekinj torrnavar, ikkje vilde han ha dram heller.
For ein kjedelig tørrpinn, ikkje ville han ha dram heller.

Transjakle: Herje med, sette ut av spel, ødelegge
Eg åt so mykje at eg vart heilt transjakla.
Eg åt så mykje at eg vart heilt sett ut av spel.

Trapse: Øydelegge.
Han sykla øve håg og hammar og trapsa heile sykkelen.
Han sykla over haug og hammer (stokk og stein) og ødela heile sykkelen.

Travelarkje: Ein liten røvar, ein som har gjort ugagn. Brukt om ungar.
Din travelarkje dar du e.
Din vesle røvar dar du er.

Trekst: Vanskelig, eit slit, tungt.
Da va trekst og få ongane med heimatt i ålaupa.
Det var vanskelig og tungt å få ungane med seg heimatt i styggeveiret.

Treneve: Kløne.
Eg ha'kkje sitt på makjen te treneve.
Eg har ikkje sett på maken til kløne.

Trykkert: Dørvrider,dørhandtak.
Eg berre tok i trykkarten so gjek døra opp.
Eg berre tok i dørhandtaket, so gjekk døra opp.

Tvestre: Stridig, stritte imot.
Han er so tvestritte.
Han stritta imot alt.

Tvila: Trur. Ofte brukt i motsatt betydning av å tvile.
Eg tvila han kjeme i møyinje dar.
Eg trur han skal få problemer der.
Eg tvila da verte fint veir i måra.
Eg er sikkert på at det vert fint vær i morgen.

Tvispåre ( tvispore): Springe.
Dei vart so myrkeredde at dei tvisåpra heimmatte.
Dei blei så mørkeredd at dei sprang heimatt.

Tvåge: Fille. (Det same som ei topse)
Eg får svarve øve golve me tvåga før gjestane kjeme.
Eg får fare over golvet med vaskefilla før gjestane kjem.

Tye: Vert berre brukt med nekting framfor. Ikkje tye = ikkje blid.
Ho verte ikkje tye mor di,  når ho ser ka slags føre du e i.
Ho vert ikkje blid mor di, når ho ser kva slags tilstand du er i.

Tyle: Tosk, dumming.
Sleke ei tylefer du fer åt me din tyle.
Slikt toskeskap du held på med din tosk.

Tyne: Å gjere tyne: Å gjere det skikkeleg godt, vere heldig.
Han gjorde tyne so fant seg ei sleke sopande kjering.
Han var heldig som fant seg ei slik kjekk og flink kone.
Eg gjorde ikkje nåke tyne på lottoinj i kveld helde.
Eg vann ikkje i lotto i kveld heller.

Tøke: "Å ha tøke" er å ha kjangs hos da motsatte kjønn.
Eg trur han har skikkele tøkje på nabojenta.
Eg trur han har skikkelig draget på nabojenta.

Tølene: Ting, klær.
Få på deg tølene og kom no.
Få på deg klærne og kom no.
Eg får sjå igjøna tølene mine om eg finne da.
Eg får sjå igjennom tinga mine om eg finn det.

Tørning: Omgang.
Ditta va en strie tørning, no trur eg vi må kvile litt.
Dette var ein hard omgang, nå trur eg vi må slappe av litt.

Tå: Av
Han drakk tå flaskinje.
Han drakk av flaska.

Tåje: Tauet. ( Tåg = Tau)
Ta tåje dar !, sjå te å ta tåje dar !!, ta tåje din tyle!!!!
Ta tauet !, sjå til å ta tauet !, ta tauet din tosk!!!!
(Mykje brukt i opphissa situasjoner i "gamle" dager  når ein skulle kaste ringnot  på småsei
og ein brukte tau til å snurpe med.)

Tånkje føre: Tenke på andre.
Vi hadde ikkje tånkje føre dei andre, bere kava te oss sjøl.
Vi tenkte ikkje på dei andre, vi berre grov til oss sjølv.

Tånnje: Tørke
Da e godt tånnjingeveir no.
Det tørkar godt i dette været.

Tårt te: Heldigvis, bra, nødvendig, flaks.
Da va tårt te at da gjekk so bra.
Det var berre flaks som gjorde at det gjekk so bra.

Tåse: Bruke lang tid, gjere på noko uten at so mykje vert gjort.
Eg har vore so slakke i bola i dag at eg bere har  fåre å tåsa rondt i stau'ene.
Eg har vært så slapp i kroppen idag at eg berre har gått å surra rundt i stua utan å få noko gjort.

Tåthonnj:  Ein/ ei som tyt og prata mykje.
Eg har ikkje sitt på makjin i verdene te tåthonnj.
Eg har ikkje sett  nokon som kan prate so mykje

Ū-deise: Stygt, ufjelgt. Men vert ofte brukt for å beskrive da motsatte av ufjelgt eller stygt.
Ho hadde ikkje da ū-deise.
Ho hadde det flott.
Da va ikkje nett ū-deise dar i husa.
Det var vel fint ( ryddigt og fint pynta) der i huset.

Ufrisje: Noko stort og uønskt
Nå meg! No e dar ufrisje i makreleganjå atte.
Huff! No har vi fått
ei brugde i makrellgarnet igjen.

Uhorveleg: Eit ord som forsterkar noko.
Da va eit uhorvele veir.
Det var dårleg vær.
Da va komme ei uhorveleg mengde snø.
Det var komme mykje snø.

Umauele: Vanskeleg/umogeleg
Da va  umauele å få da te.
Det var umogeleg å få det til.

Undebrørsle: Liggeunderlag
Eg må sta å byte undebrøsle te hønene mine so dei òg får da fint te 17. mai.
Eg må der å byte underlag til hønene mine, så dei òg får det fint til 17.mai.

Utidige: Ekkel.
Han verte so utidige når han e på nå.
Han blir så ekkel når han har drukke alkohol.

Utta i: Utanfor, eller  himmelretningen vest. ( Sjå og åva i, innja i, synnja i og nora i )
Han gjekk utta i vatnet.
Han gjekk på utsida av vatnet.( Han gjekk på vestsida av vatnet )

Utta te: Utanåt, lære noko utanåt.
Vi måtte lære leksa utta te.
Vi måtte lære leksa utanåt

Utten: Utan
Gutunjin språng ut i kulda utten hue på haua.
Gutungen sprang ut i kulden utan å ha hue på seg.

Utokkjele (utåkkjele): Frekk/ubehageleg
Fyrn hadde et utokkjele preg.
Fyren hadde eit ubehageleg vesen.

Vakje: Var ikkje / være våken
Da vakje lett å vakje te klokka 4.
Det var ikke lett å være våken til klokka 4

Vandeveies: Da gjekk dårleg, miste alt, da gjekk i dass
Ditta gjekk skikkele vandeveies.
Dette gjekk rett i dass.

Vanjkonje, vankunje: Å ikkje ha peiling på noko, ikkje ha fulgt med i timen eller være heilt uskulert.
Da va vanjkonja so gjorde atte da gjekk gale.
Det var udyktigheit som gjorde at det gjekk galt.

Varskue: Varsle, seie i frå om.
Du får varskue når du e' klar, so kjeme eg.
Du får seie i frå når du er klar, so kjem eg.

Vegje med: Tak i. Noko som vert lagt merke til. Mykje og bra.
Da e' kje mykje hanj seie, men da e vegje med  når han fyst opna kjeftn.
Han seier ikkje mykje, men når han først seier noko er det bra greier.

Veire: Lukte, stå å snuse ut i lufta.
Hanj sto å veira ut i loktene itte ett kvart.
Han stod å snusa ut i lufta etter ett eller anna.

Vete seg te: Få kjeft, sett på plass, få passet påskrevet.
Han fekk verkele vete seg te da, då han kom heimatte frå by'n godt på'na.
Han fekk skikkeligt med kjeft når han kom berusa heimigjen frå byen.
( I denne betydning er da då snakk om ekstra mykje kjeft og spetakkel.)

Vesele-beinet: Handleddet.
Eg slo meg so øve veselebeine at heile neven posna opp.
Eg slo meg slik over håndleddet at heile neven hovna opp.

Vi'otta: Ut på vidda. ( Trykk på i-en).
Nei no e du helt ute på viott'ne
Nei nå er du helt ute på viddene.

Virke te: Lage.
Kan du ta å virke te nåke råskje te kvelds?
Kan du ta å lage til noko saltmat til kvelds?

Visse: Nøyen, stø.
Han va jammen viss`e på handa den karen.
Han var jammen stø på handa den karen.

Voksa`kle: Oljehyre, regntøy. ( Trykk på a-en)
No får eg komme meg på butikkjen å kjøpe nye voksakle snart.
Nå får eg komme meg på butikken for å kjøpe ny oljehyre.

Vomb: Mage.
Eg e so låke i vomb'inje i dag , da e vel rett før eg får rennjande sjeta.
Eg er so sjuk i magen i dag, da er vel rett før eg får diare.

Vøle: Reparere, halde ved like.
Eg får vel ta å vøle dinnja brokja so ikkje dei ser armoa.
Eg får vel lappe denne buksa så folk ikkje ser kor dårleg det står til.

Vør: Vyrdnad, bry seg om, ha respekt.
Dei vør no ikkje, tenk å reise på sjøen i ditta forferdelige veiret.
Dei har ikkje respekt for noko, tenk å reise på sjøen i slikt eit forferdeleg uveir.

Vyrsle: Å ordne, rydde, vaske ...
Eg får vel ta å vyrsle litt i husa te heljinje.

Eg får vel rydde litt i huset til helga.


Ølé: Varmt. Vert gjerne brukt når ein kjem frå kulden ute og inn i eit godt varmt rom. Ordet kjem kanskje av ordet eld. Ordet vert og uttalt med "y". Yle
Her var da jammen ein go ølé.
Her var det jammen godt og varmt.

Øye: Voldsomt, fælt.
Jammen har du vortn øye store.
Jammen har du blitt stor.
Da va et øye ting at eg ikkje skolde få te ditta her.
Det var no fælt at eg ikkje skulle få til dette her.

Å: Av.
Han braut foten tvert å.
Han braut foten tvers av.

Åfåkje: Minke vekk, eller verte mindre.
Åfåkjin: Tynn, pjuskete

Vi fekk nokre krabba tidlegare  i veka, men dei siste dagane har da vore aldelis åfåkje
Vi fekk nokre krabba tidligare i veka, men dei siste dagane har da vore minka heilt vekk
Du har vorte so åfåkjin sia sist eg såg deg.
Du har blitt så tynn og pjuskete sidan sist eg såg deg.

Ågre: Starte tidleg om morgonen med eit arbeid.
Du e tile ålås, eg veit ikkje ka du ågra itte. Ta da med ro.
Du er ute tidleg, eg forstår ikkje kvifor du stressar. Ta det med ro.

Åkommin: Ussel, ferdig, gåen.
Eg e so åkomminj tå dinnja sykjine.
Eg er så slapp og gåen av denne sjukdommen.

Ålmåse: Ynkelig, stakkarslig. ( Kan og uttalast olmose eller ålmøse)
Han såg sjikkele ålmåsen ut dar han sat.
Han såg skikkelig stakkarslig ut der han sat.
Ei sleka ålmøse, hanj klarde no ikkje å lette enj mjølpåse enj gong.
Ein slik svekling, han klarte ikkje å løfte ein mjølpose ein gong.

Ålsvese: Mykje. Sjå og "Åsvesele", det er vel same ord men ulike måta å sei da på.
Da va no so ålsvese ka fisk du har fått.
Det var no så veldig mykje fisk du har fått.


Ålvåte: Skikkelig gjennomvåt.
Eg vart skikkele migande ålvåte tå ditta rignveira.
Eg blei skikkelig gjennomblaut av dette regnværet.
Tru'kje du da atte dinnja håbuinj gjekk ut ut'n voksakle i synnjaråk å stortevatn, da va 'kje løye hanj vart migande ålvåte!
Trur du ikkje denne rakkarungen gjekk ut utan regntøy i søønavind og styrtregn, det var ikkje rart han var skikkelig gjennomvåt.

Ålaup: Vått og vindfullt vær.
Da va et ålaups veir heile høstn. Denj eine storminj itte denj andre.
Det var dårleg vær heile hausten. Den eine stormen etter den andre.

Ålås: Å være ålås = stått opp / kommen i sving / er kommen i gang med noko
Eg såg han va ålås i sjutiinje i dag tile.
Eg såg han var i gong i sjutida i dag tidleg.

Åskekave:  Full fart.
Han kom inn gjøna døra i en åskekave.
Han kom inn gjennom døra i full fart.

Åst'e: Ost
Ha'kje vi meir kvit-åst'e atte.
Har vi ikkje meir kvitost ( gulost) igjen.

Åsvesele: Flott, Ekstra fint. Kjem kanskje av "ås" for kjemper eller guder i norrøn mytologi. Sjå og "Ålsvese", det er vel same ord men ulike måta å sei da på.
Eg har ikkje sitt på makjen i verdene te åsvesele altan.
Dette her var jammen ein ualminnelig flott altan.

Åva'i: Over, på oppsida. ( Sjå og utta'i, innja'i, synnja'i og nora'i )
Han har bygd hus nett åva'i veien
Han har bygd hus rett på oppsida av vegen.

Åvalives: Over beltestedet
Eg syns du har segje ut åvalives.
Eg synest du har lagt på deg.